René van Geneijgen laat zien dat de stadsvarkens wel van een knuffel houden.
René van Geneijgen laat zien dat de stadsvarkens wel van een knuffel houden. Elyse van den Brink

'Weten wat op je bord ligt'

1 mei 2026 om 07:01

Stadsvarkens al 10 jaar een begrip

EDE Ze eten overgebleven andijvie van de groenteboer, hebben namen gekregen van de nabijgelegen scoutinggroep, worden geknuffeld door wandelaars en belanden na dit luxe maar modderige leven ‘gewoon’ op het bord. Al tien jaar lang confronteren de stadsvarkens in het Veldhuizerbos mensen met de realiteit van ons voedsel. Om dit jubileum te vieren, geeft de stichting komende maand een groot feest.

Elyse van den Brink

Wie deze ochtend voor het eerst het Veldhuizerbos inloopt, zal zich even verbaasd achter de oren krabben bij het horen van het oorverdovende geschreeuw aan de andere kant van het bosperceel. Het is voedertijd bij de Stadsvarkens. Aan de voorkant van het verblijf vist boegbeeld René van Geneijgen ontspannen wat restjes van de vorige dag uit de trog: een pastinaak, wat bladgroente en zelfs wat rode pepers. ,,Mensen denken dat varkens alles eten, maar niet alles is goed voor ze. En dat weten ze feilloos. Ze zijn niet alleen slim maar kunnen soms ook behoorlijk kieskeurig zijn." Al tien jaar is dit het vaste ritueel. Het voedsel dat de dieren naar binnen schrokken, bestaat uitsluitend uit reststromen. Restproducten van de boer of groente en fruit dat in de winkel niet meer te verkopen is, verdwijnt zo niet in de afvalbak, maar wordt de brandstof van een trio Tamworth-varkens. Maar voedselverspilling tegengaan is niet de enige reden waarom de stichting Stadsvarkens in het leven geroepen is. ,Mensen zijn de koppeling met hun voedsel helemaal kwijt. We willen iedereen weer bewust maken van wat er op hun bord ligt”, stelt Van Geneijgen. Hij vertelt dat varkensvlees een van de meest gegeten vleessoorten in Nederland is, maar dat het dier nagenoeg onzichtbaar is in het dagelijks leven. ,,Je ziet ze nergens. Ja, op de kinderboerderij misschien. Maar het zijn onbegrepen dieren en mensen hebben vaak een verkeerd, simplistisch beeld van ze. Dat begint al bij denken dat varkens altijd roze zijn. Deze zijn toch echt oranje en zelfs een tikkeltje goudkleurig.” Terwijl Van Geneijgen in het zand tussen de zonnende Tamworths gaat zitten aait hij ze over hun ruggen en volle buiken. Het is een idyllisch tafereel, maar wel een met een houdbaarheidsdatum. Want uiteindelijk gaat het knusse drietal naar de slacht en maken ze plaats voor een nieuwe lichting biggen. Het klinkt sommigen misschien ietwat luguber in de oren, maar die confrontatie is essentieel voor het project. De stadsvarkens halen vlees uit de anonimiteit. Elk vleespakket dat uiteindelijk wordt afgenomen, draagt namelijk letterlijk de naam van het betreffende varken. Die aanpak heeft ook effect gehad op Van Geneijgen zelf. ,Vroeger at ik zomaar elk stukje vlees, ook al wist ik dondersgoed hoe de productieketen in elkaar zat. Maar door dit project ben ik er veel bewuster mee bezig”, legt hij uit. ,Ik eet nu het liefst vlees dat een naam heeft. Waarmee ik wil zeggen: ik wil graag weten waar mijn stukje vlees vandaan komt.” Op zondag 17 mei wordt het jubileum gevierd. Meer informatie via www.stadsvarkens.nl.

p   [Lees het complete artikel online als abonnee van Ede Stad Plus.

De stadsvarkens hebben veel ruimte tot hun beschikking. En, uiteraard, een modderpoel. - Elyse van den Brink
De varkens storten zich vol overgave op hun maal. - Elyse van den Brink
René van Geneijgen met twee van de stadsvarkens. Op 17 mei wordt het 10-jarig jubileum van het initiatief gevierd.
De Tamworth staat bekend om zijn sociale karakter. - Elyse van den Brink
Foto: Elyse van den Brink