Plannen voor betaald parkeren en schrappen hondenlosloopgebied op landgoed Hoekelum

BENNEKOM Er moet iets gebeuren bij landgoed Hoekelum. Dat was op maandag de boodschap van Geldersch Landschap en Kasteelen (GLK) tijdens een inloopavond in het Bennekomse gemeentecentrum De Brink over de toekomst van het landgoed. Tientallen belangstellenden en betrokkenen kregen op die inloopavond voor het eerst de conceptversie van GLK’s toekomstplan voor Hoekelum, het zogenoemde masterplan, onder ogen.

door Lennard Pater

Rond 19.00 uur maandagavond hoeven de verschillende deskundigen van Geldersch Landschap en Kasteelen die naar De Brink zijn gekomen om de toekomstplannen voor landgoed Hoekelum toe te lichten zich bepaald niet te vervelen. Ze staan er in een zaal achter vier aan verschillende thema’s gewijde informatietafels en worden onafgebroken door bezoekers aangeschoten om in gesprek te gaan over een bepaald aspect van de vanavond voor het eerst onthulde conceptversie van het masterplan. 

VERANDEREND GEBRUIK 

Eén van die aanwezige GLK-experts is Patrick Smits, die eerder nauw betrokken was bij de ontwikkeling van het masterplan voor landgoed Staverden. Kan hij zeggen waarom eigenaar Geldersch Landschap en Kasteelen nu ook hier bij Hoekelum zo’n plan aan het ontwikkelen is? „Nou, we zien sinds corona dat het gebruik van landgoed Hoekelum verandert: Ede breidt uit, het buitenleven in de gemeente neemt toe en daardoor staat het groene karakter van het landgoed onder druk. Wij hebben als GLK mensen altijd gestimuleerd om ons bezit te beleven en er ook volop van te genieten en hoewel we dat zeker blijven doen, merk je bij Hoekelum dat het veranderende gebruik het landgoed gaat schaden.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Mensen verdringen zich deze avond rond de informatietafels om iets te leren over en te reageren op de plannen voor Hoekelum. - Lennard Pater

STIP AAN DE HORIZON 

Dit maakt een goed toekomstplan, zegt Smits, noodzakelijk en dus werkt Geldersch Landschap en Kasteelen met belanghebbenden en betrokkenen toe naar een definitief plan voor de langjarige toekomst van het landgoed. „Het is goed om te zeggen”, benadrukt Smits, „dat het plan dat we nu samen met alle stakeholders, van ondernemers tot gebruikers, aan het ontwikkelen zijn niet morgen wordt uitgevoerd. Sterker nog, het is een plan waar we misschien wel dertig jaar voor uit kunnen en moeten trekken. Er zullen dingen zijn die snel gaan, maar er gaan ook dingen wat langer duren, afhankelijk onder meer van geld en vergunningstrajecten. Maar het gaat er bij dit plan om dat we samen een stip op de horizon zetten en langdurig aan hetzelfde blijven werken met elkaar, namelijk landgoed Hoekelum toekomstbestendig maken.” 

PARKEREN

Een belangrijk doel daarbij is de huidige problemen van het landgoed oplossen, zoals op parkeergebied. „Nu zijn er”, aldus Smits, „allerlei losse parkeerplekken op het landgoed en we willen uiteindelijk op het landgoed één centrale parkeerplaats maken en daarmee de parkeersituatie verbeteren. En om mensen aan te moedigen op de fiets of wandelend te komen, zou het kunnen dat het betaald parkeren wordt, al is dat nog niet zeker. Ook willen we met dit plan fietsen en wandelen uit elkaar halen, dus bepaalde plekken voor wandelen en bepaalde voor fietsen aanwijzen. Dit om botsingen die nu ontstaan tussen de groepen gebruikers te doen afnemen.”  

(de tekst gaat onder de foto verder)

Patrick Smits van Geldersch Landschap en Kasteelen (links) stond deze avond veel mensen te woord over de conceptversie van het masterplan. - Lennard Pater

HONDENLOSLOOPGEBIED

Naast de parkeersituatie en deze functiescheiding tussen wandelen en fietsen heeft het hondenbeleid op het landgoed eveneens de bijzondere aandacht van de makers van het plan. Over weinig dingen wordt deze avond in De Brink zo veel gepraat als over de vraag of Hoekelum in de toekomst hondenlosloopgebied blijft. Smits is zich bewust van de verschillende sentimenten op dit punt, maar zegt wel: „Het liefst zien we als GLK dat de norm op het landgoed wordt dat mensen honden aan de lijn hebben. Alleen in Ede zijn al veel hondenlosloopgebieden opgeheven en dat is wel een probleem. Er vallen steeds meer locaties in de gemeente af en daar zal je toch een ander plekje voor moeten gaan inrichten met elkaar.” 

Dat die plekken steeds schaarser worden in onze gemeente bevestigt een bezoeker, die zegt: „Ik woon hier in de buurt en Hoekelum is eigenlijk nog het enige hondenlosloopgebied op loopafstand van m’n huis. Als dat verandert, blijft er weinig meer over qua hondenlosloop.”

ANDERE BESTANDDELEN CONCEPTPLAN

Minder controversieel dan het opheffen van de hondenlosloop op Hoekelum zijn deze avond andere bestanddelen van het conceptplan, zoals het tegengaan van verdroging op het landgoed en het in ere herstellen van oude wandelpanden. Ook het idee het kasteel zelf zichtbaarder te maken en bij Hoekelum maatregelen te treffen voor extra biodiversiteit en verdere vergroening, bijvoorbeeld door een groene wig op de zichtas van het landgoed, wordt positief ontvangen. 

Bij die laatste twee facetten, biodiversiteit en vergroening, gaat het, vertelt Peter Kampen, hoofd terreinbeheer bij Geldersch Landschap en Kasteelen, om meer oog hebben voor de ecologische waarde van Hoekelum: „Hoekelum heeft natuurlijk een landgoedkarakter en wordt recreatief gebruikt, maar vervult ook een belangrijke ecologische verbindingsrol. Op dat punt willen we met dit plan verbeteringen doorvoeren. Er zijn nu wel voorzieningen, zoals dassentunnels en rasters, maar die zijn niet optimaal. Daarnaast is onze insteek het landgoed geschikter te maken voor diersoorten waarvoor het nu te donker is, bijvoorbeeld vlinders, hagedissen en insecten.” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

Peter Kampen van Geldersch Landschap en Kasteelen (rechts) in gesprek met belangstellenden tijdens de inloopavond - Lennard Pater

POSITIEF 

De conceptversie van het masterplan adresseert dus veel op Hoekelum spelende kwesties en die inhoudelijke rijkdom draagt eraan bij dat een langdurige bewoner van het landgoed, de in Huis Noordereng wonende heer Van Kouterik, gunstig oordeelt over het conceptplan: „Het plan dat er nu ligt is in beginsel positief en het is goed dat GLK probeert weer één geheel te maken van het landgoed. Op dit moment is het helaas wat verrommeld: de balans tussen de vele bezoekers en het beheer is een beetje weg.”

Zelf heeft Van Kouterik, die al 43 jaar met zijn vrouw op het landgoed woont, naar eigen zeggen weinig last van alle bezoekers, maar hij ziet wel wat hun aanwezigheid met Hoekelum doet. „Door de drukte wordt het beheren van het bos moeilijker voor GLK: de paden worden slechter en de kanten van de beek storten in; dat zijn dingen om aandacht aan te besteden en die zie ik ook terug in het plan. Tegelijkertijd vind ik wel dat Hoekelum open moet blijven voor het publiek. Dat zou de oude barones, die nog de eigenaar was van het landgoed toen wij hier kwamen wonen, ook zeker gewild hebben.”  

LUISTEREN

Een balans proberen te vinden tussen die gewenste openstelling van het landgoed en zorgvuldig, toekomstgericht beheer is mede de taak van landschapsarchitect Eric Blok, die door GLK is ingevlogen om de conceptversie van het masterplan te ontwerpen. Blok is blij met de vele reacties die hij deze avond op zijn concept krijgt, zowel de positieve als de negatieve, en zegt er ook zeker iets mee te gaan doen: „We luisteren naar de mensen en dat betekent ook dat we de plannen hier en daar absoluut nog gaan aanpassen of bijstellen. Wij zijn niet meer de baron en de barones van vroeger die zeggen: wij bepalen het allemaal. Je moet rekening houden met verschillende maatschappelijke behoeftes en functies van het landgoed.”

Dit betekent echter niet dat Blok alle suggesties kan overnemen: „Het is zo dat niet alles mogelijk is op Hoekelum. Als iemand bijvoorbeeld iets wil met het landgoed wat niet wenselijk of haalbaar is, bijvoorbeeld het landgoed exclusief voor mountainbiken gebruiken, dan moeten we die teleurstellen.”

IETS BIJDRAGEN

Terwijl Blok deze woorden tegen het einde van de inloopavond uitspreekt, verzamelen nog altijd veel mensen zich rond de vier informatietafels om het te hebben over de toekomst van Hoekelum. Bij één van die tafels staat Jan Ponsioen, die namens GLK de projectleider is bij het toekomstbestendig maken van Hoekelum. Hij is blij dat er aan een masterplan voor Hoekelum wordt gewerkt: „Het is mooi dat we samen een plan ontwikkelen waarmee we bijdragen aan iets wat over een paar honderd jaar waarschijnlijk nog steeds bestaat. Dat vind ik persoonlijk heel eervol, dat je iets kunt doen om Hoekelum te behouden voor de generaties na ons.” 

En daarmee spreekt hij de wens uit die alle aanwezigen hier, hoe verschillend hun ideeën over de toekomst van het landgoed wellicht ook zijn, verbindt: die om Hoekelum te doen voortbestaan.