Geen zandhagedis, wel een hazelworm: Buurtbewoners verkennen ‘nieuwe natuur’ bij Kernhem

7 juni 2026 om 18:07 Natuur en milieu Nieuws uit Ede

EDE In het bos aan de overkant van de N224 nabij Kernhem en de Doesburgerbuurt in Ede is de afgelopen tijd veel veranderd. Het gebied tussen de Wildzoom en de Zonneoordlaan, waar de hoogspanningsleiding is gelegen, is als zogeheten compensatielocatie teruggegeven aan de natuur.

door Sjoerd Bouwmeester

Er zijn open plekken gecreëerd waar volop kruiden en bloemen moeten gaan groeien en dieren, waaronder de verdreven zandhagedis, zich thuis moeten voelen.

Natuurgids Mayra van Teeffelen leidt op initiatief van de nabijgelegen vereniging Zeeheldenbuurt op een ochtend geïnteresseerde buurtbewoners rond (‘Ga je mee op ontdekkingstocht in je eigen achtertuin?’). Via onder meer oproepen in de nieuwsbrief zijn er twaalf buurtbewoners afgekomen op ‘expeditie zandhagedis’. Van Teeffelen is in haar nopjes: ,,Ik ben geboren in de Zeeheldenbuurt en heb er tot mijn achttiende gewoond. Als kind heb ik hier heel veel rondgestruind.”

MEER BETROKKENHEID

Motor achter de oproep is voorzitter Bert Alkemade, die ook meeloopt. ,,Het zorgt voor een stukje leefbaarheid in de buurt. Mensen leren elkaar kennen, raken meer betrokken bij hun omgeving en met deze activiteit in het bijzonder leer je iets over de omgeving waar je woont. Bovendien is het wat positiever dan bijvoorbeeld de herinrichting van de Zeeheldenbuurt”, lacht de bebaarde Alkemade. Op de herinrichting klonk veel kritiek. 

Om tien uur ‘s ochtends wordt er verzameld voor huize Kernhem, waar tegelijkertijd de eerste gasten voor een bruiloft arriveren. De fraai gekleurde jurken en strakke pakken steken af tegen de wandelschoenen, korte broeken en rugtassen die meegaan op de ontdekkingstocht. 

Na een korte introductie wordt koers gezet richting het bos. Het is minder warm dan in de afgelopen dagen en dus is de kans groter dat de zandhagedissen zich laten zien, klinkt het optimistisch. Onderweg wordt er stilgestaan bij de acht soorten vleermuizen die rondvliegen in de omgeving. Ook passeren de kleine bonte spechten, appelvinken en uilen de revue die hier op klaarlichte dag te zien zijn, en steekt er ondertussen een hazelworm van bijna een halve meter over.

(de tekst gaat onder de foto verder)

De hazelworm in kwestie - Sjoerd Bouwmeester

WAT IS DE BETEKENIS?

De centrale vraag die Van Teeffelen stelt is: wat betekenen alle aanpassingen in het gebied eigenlijk voor de natuur – en voor ons? ,,Begrip kweken is heel belangrijk”, zegt ze. ,,Op deze manier kan er gemakkelijk en interactief worden uitgelegd waarom dingen gebeuren.” Ze wijst op een hek langs een pad bij de open plek. ,,Dit hek stond er bijvoorbeeld voorheen niet. Honden konden hier heerlijk razen, maar zorgden er wel voor dat de eitjes van de zandhagedis kapot gingen. Die liggen namelijk net een paar centimeter onder de grond van zo’n zandvlakte en juist de zandhagedis wordt hier beschermd.”

Het gebied werd aangewezen nadat tijdens de verbouwing van station Ede-Wageningen zandhagedissen werden aangetroffen. De verbouwing mocht doorgaan, op voorwaarde dat de ingreep in het gebied beperkt zou blijven en dat het resterende verloren deel ruim gecompenseerd werd.  

(de tekst gaat onder de foto verder)

Mayra van Teeffelen (staand rechts) legt uit. - Sjoerd Bouwmeester

In het gebied worden naast zandplateaus voor de zandhagedis ook meerdere poelen aangelegd, die een thuis bieden aan padden, kikkers, libellen en juffers. Ook zijn er meerdere mierenhopen te zien en sporen van reeën, dassen en vossen. 

Als na twee uur wandelen de expeditie op zijn einde loopt, heeft de zandhagedis zich niet laten zien, maar de waardering voor de natuur ‘die in Ede gewoon om de hoek zit’, is weer even omhooggeschoten bij de buurtbewoners. ,,Ga maar eens even zitten en kijk om je heen hoeveel verschillende dingen je ziet. Er leeft van alles om ons heen”, sluit Van Teeffelen af. Volgende week is er weer een nieuwe expeditie. Dan zijn de vleermuizen aan de beurt.