Serie Stille krachten (deel 4): Wat begon als Nederlandse les, werd een plek om thuis te komen

12 juni 2026 om 10:12 Mensen

EDE We sluiten vandaag aan bij de taalles van Annemieke van der Hulst in de ruimte beneden in de Elskampflat in Ede-Zuid. Er zijn elf vrouwen aanwezig bij de les. De groep bestaat uit vrouwen uit onder meer Syrië, Eritrea, Turkije, Marokko en China. Vandaag, op donderdag, geeft Annemiek les aan de gevorderde groep. Op maandag geeft ze les aan een groep vrouwen die net begonnen is met het leren van de Nederlandse taal.

door Mathanja van Houwelingen, Bouchra Lahrech en Suzanna de Vries

We zijn vandaag weer op pad met Bouchra. Zij startte vijftien jaar geleden een vrouwengemeenschap in Ede-Zuid en kent veel vrouwen die door de jaren heen taallessen hebben gevolgd bij Annemieke. Bouchra en Annemieke kennen elkaar al jaren. Annemieke weet nog goed hoe ze elkaar hebben leren kennen. Dat was in het zwembad. Bouchra vroeg haar of ze beschikbaar was om taallessen te geven aan vrouwen. Inmiddels geeft Annemieke al twaalf jaar via Stichting Sabiel vrijwillig Nederlandse taalles aan vrouwen met een migratieachtergrond.

,,Ik ken wel veel woorden, maar ik kan nog geen korte gesprekjes voeren”, vertelt een van de aanwezige vrouwen. Annemieke zegt dat ze het daarover gaan hebben tijdens de volgende les. ,,Volgende week gaan we het hebben over dingen als ‘mooi weer’, ‘het is warm vandaag’, ‘hoe gaat het’.”

INBURGEREN

Er zitten vrouwen om de tafel die al tien jaar bij de taallessen van Annemieke komen. Hoewel de tafel nu al redelijk vol zit, merkt een van de vrouwen op dat er normaal gesproken nog meer vrouwen aanwezig zijn. Ongeveer de helft van de deelnemers woont al langere tijd in Nederland, maar had in het verleden weinig mogelijkheden om de taal te leren. Dit kwam door een gebrek aan beschikbare taallessen en doordat de vrouwen ervan uitgingen dat ze weer terug zouden gaan naar hun geboorteland.

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Er zitten vrouwen om de tafel die al tien jaar bij de taallessen van Annemieke komen. - Negin Zendegani 

,,Deze vrouwen komen hier om de taal beter te kunnen spreken en de basis te begrijpen. Ze hoeven niet meer in te burgeren, dus er is geen druk van examens. Ze leren de taal voor zichzelf en voor hun kinderen”, vertelt Annemieke. Maar er zitten ook vrouwen in de groep die nog wel moeten inburgeren. Zij wonen net in Nederland en willen de examens graag halen. ,,Zij volgen mijn taallessen naast de echte inburgeringscursus. Zij willen daarna zo snel mogelijk aan het werk gaan.” Deze groep stopt vaak met de lessen van Annemieke na het behalen van hun examen.

Serie Stille krachten: wat blijft er over als de flats verdwijnen?
Ede-Zuid staat aan de vooravond van grote veranderingen. De komende jaren maken meerdere hoogbouwflats plaats voor nieuwbouw. Sociale huurwoningen verdwijnen, koop- en middenhuurwoningen komen ervoor terug. De wijk moet leefbaarder worden, met nieuwe ontmoetingsplekken, sociale programma’s en meer samenhang.
Maar achter de plannen, tekeningen en beleidswoorden wonen mensen.
De komende maanden maakt Bureau Spotlight een serie verhalen over vrouwen in Ede-Zuid. Vrouwen die de wijk kennen van binnenuit. Die er wonen, zorgen, werken, opvoeden, elkaar ontmoeten en al jaren samen een gemeenschap vormen.
Hoe kijken zij naar hun wijk? Wat betekent deze plek voor hen? Wat verandert er als de flats verdwijnen? En krijgen zij een stem in de plannen die hun woonomgeving ingrijpend zullen veranderen?
Een serie over sloop en nieuwbouw, maar vooral over thuis, gemeenschap en de vraag wie mag meepraten over de toekomst van Ede-Zuid.

Volgens Annemieke is er onderling veel respect en mengen de verschillende culturen zich hier makkelijk: ,,We zijn een veilige groep midden in een wereld vol oorlog. Daarnaast, en dat is triest, ben ik vaak de enige Nederlandse met wie ze contact hebben.”

VERRASSING

De les gaat weer verder. ‘Zet de woorden bij de goede foto!’, zegt Annemieke, duidelijk articulerend en met luide stem. ,,Wat betekent ‘tropisch’? Het wordt dit weekend tropisch warm.” De vrouwen kijken op het uitgedeelde papier en zoeken het juiste plaatje bij het woord. De vrouwen praten met elkaar en overleggen, terwijl ze naar verschillende plaatjes wijzen. Onder het plaatje met een zon, zee en palmbomen schrijven ze het woord op. ,,Uiteindelijk komen de vrouwen altijd samen op het woord”, vertelt Annemieke.

Vervolgens komt het woord ‘verrassing’ aan bod. ,,Twee keer een ‘r’, twee keer een ‘s’. Ook veel Nederlandse mensen doen dit verkeerd”, legt Annemieke uit. Na ‘verrassing’ bespreken de vrouwen het woord ‘kokos’. Als voorbeeldzin geeft Annemieke: ,,Ik vind kokos niet lekker. Ik hou niet van bounty’s.” Een van de vrouwen grapt: “Dat is geen stamppot.”

NUT

Bouchra vraagt aan een aantal van de vrouwen: ,,Wat betekent de les voor jullie? Ik hoor altijd veel verhalen over deze taallessen van Annemieke en ik ontmoet veel vrouwen die hier komen of die hier les hebben gehad. Zij vertellen altijd mooie en positieve verhalen. Ik ben benieuwd naar waarom jullie hier bij Annemieke zitten.” Een van de vrouwen: ,,Voor Annemieke”. Annemieke lacht hard. ,,Ik hoop ook voor het Nederlands!”

Iemand klopt aan. Een vrouw komt binnen met een boek in haar hand. Het is het boek voor de les van volgende week: Koffiepraatjes. ,,Dat is wat ik net bedoelde. Het zijn makkelijke praatjes. Small talk”, legt Annemieke uit. ,,Je zegt eigenlijk niks. Maar als je elkaar bij het koffiezetapparaat ziet op werk, dan zeg je: ‘Hoe was jouw weekend?’ Makkelijke praat!”

De vrouwen praten verder over het nut van de taallessen. ,,Annemieke is een geduldige vrouw. Heel gastvrij.” Een andere vrouw vertelt dat ze hier al lange tijd komt. ,,Ik kom hier om Nederlands te leren en voor het samenzijn. Het voelt als familie. Het is gezellig.”

De meeste vrouwen die de taallessen volgen, wonen in Ede-Zuid. Een aantal komt uit de wijk Veldhuizen en twee vrouwen wonen in Lunteren. Annemieke merkt op dat de schriftelijke communicatie over Ede-Zuid voor de meeste vrouwen te ingewikkeld is vanwege de grote hoeveelheid tekst. Ze geeft als voorbeeld de uitnodiging voor de opening van twee nieuwe buurtkamers begin deze maand. ,,Er staat te veel tekst en informatie op de uitnodiging. Dat wordt helaas niet gelezen.”

Over de veranderingen die eraan komen in Ede-Zuid, weten de vrouwen niet veel. Ze weten wel dát er iets gaat veranderen, doordat er mensen langs de deur zijn geweest. Maar wat de veranderingen precies inhouden, weten ze niet.

De vrouwen regelen onderling veel voor elkaar en hebben weinig contact met hulpinstanties. Annemieke geeft aan dat de integratie moeizaam verloopt: ,,Ze blijven vaak binnen hun eigen groep.” De vrouwen geven zelf aan dat er een grote behoefte is aan meer wijkactiviteiten die uitsluitend voor vrouwen zijn bedoeld, zoals samen sporten. Ook willen ze heel graag dat het vrouwenzwemmen in De Peppel terugkeert.

WERK 

Voor de vrouwen is het moeilijk om aan werk te komen. ,,Vrouwen uit Syrië hebben vaak al een goede opleiding, maar met hun diploma kunnen ze hier niet aan de slag. Daarnaast zijn er ook culturele verschillen”, legt Annemieke uit. Het grootste probleem blijft de taal. Zelfs als vrijwilliger aan de slag gaan is moeilijk zonder goede beheersing van het Nederlands. Om dat op te lossen moeten er veel meer mogelijkheden komen om de taal al werkend te kunnen leren, vindt Annemieke.

Bureau Spotlight maakt een serie verhalen over vrouwen in Ede-Zuid: over wat de veranderingen in de wijk voor hen betekenen, en over de gemeenschap die zij al jaren samen vormen. Wil je jouw verhaal delen? suzannadevriesmedia@gmail.com.