Geen circus in Edese Van der Knaaphal, maar topsport tijdens NK Aerial en Pole

15 juni 2026 om 16:06 Overig Nieuws uit Ede

EDE De Van der Knaaphal vormde afgelopen weekend alweer voor de vijfde keer het decor van het NK Aerial en Pole. Tijdens deze achtste editie van het evenement verzamelden zo’n 180 atleten zich in de topsporthal om te strijden in diverse disciplines van de paalsport en luchtacrobatiek. Wie de zaal binnenstapte, zag direct waar het dit weekend om draaide: een strak georganiseerde en uiterst technische topsport.

door Elyse van den Brink

De tribune zit deze zondagmiddag bijna helemaal vol. Gezellig geroezemoes maakt plaats voor volle aandacht als een atlete begint met haar routine op twee palen - een statisch en een roterend - die stevig in de vloer verankerd staan. Nog voordat ze zich met één vloeiende beweging de metershoge paal in trekt, verraden haar schouders en buik, met spieren als staalkabels, de intensiteit van wat ze op het punt staat te doen. 

MENSELIJKE VLAG

In de routine van zo’n vier minuten trakteert de atlete het publiek op indrukwekkende houdingen. Het ene moment gooit ze haar benen in een strakke, gracieuze V-vorm over haar hoofd, dan kantelt ze haar lichaam weer en lijkt ze - alsof het niks is - even volledig stil te hangen als een menselijke vlag.

Als ze zich razendsnel maar gecontroleerd naar beneden laat glijden en de val vlak boven de vloer abrupt afremt door de paal in de klem van haar bovenbenen te vangen, klinkt er een zucht van ontzag en luid applaus vanaf de tribune. Het is zeker niet de eerste en de laatste indrukkende opvoering van de dag.

,,Dit is de discipline pole sport”, legt Solange Galvez Vargas, voorzitter van de Dutch Aerial and Pole Federation (DAPF), uit. ,,Hier draait alles om de strakke lijnen. De deelnemers leveren vooraf hun routine aan. Wijken ze daarvan af, dan krijgen ze puntenaftrek. Net zoals bij turnen, eigenlijk.”

PUZZEL

De DAPF verzorgt voor de achtste keer het NK en draait op een klein, bevlogen team van zo’n vijf vrijwilligers. Galvez Vargas, die de paaldanssport zelf recreatief beoefent, is sinds 2023 voorzitter. Elk jaar is het weer een puzzel om het evenement met ticketverkoop en sponsoren kostendekkend te krijgen, vertelt ze. Maar de inzet loont: de relatief jonge sport wordt steeds iets bekender. 

Dat Ede al voor de vijfde keer het kampioenschap host, heeft vooral een praktische reden. ,,Voor deze sport heb je echt een goede luchtinstallatie nodig”, benadrukt secretaris en coach Jurgen Brama, die vandaag ook aanwezig is om zijn dochter Demi te coachen. ,,Om maar een voorbeeld te noemen: als de temperatuur in de zaal te veel schommelt, kan je condens krijgen op de palen. Dat verstoort de grip. We hebben een constante temperatuur van twintig graden nodig. In Ede zijn al die faciliteiten aanwezig. Bovendien is de zaal groot genoeg en het ligt centraal.”

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Aerial is sinds 2019 onderdeel van de DAPF. - Natalija Belousova Photography

AERIAL

De vereniging heeft de afgelopen jaren een flinke ontwikkeling doorgemaakt. Wat ooit begon als de Paaldansbond Nederland, werd in 2019 uitgebreid met de discipline aerial, oftewel luchtacrobatiek. Het Nederlands kampioenschap kent nu tien disciplines, waaronder pole sport, artistic pole, aerial pole (een bungelende paal), aerial hoop (hoepel) en aerial silks (doeken). Waar bij de ‘artistic’-categorieën de nadruk ligt op expressie, draaien de strakke ‘sport’-categorieën volledig om atletische prestaties. 

Mensen die niet bekend zijn met de sport, zullen de hoepel die bij aerial hoop gebruikt wordt, wellicht associëren met het circus. Brama plaatst het graag in perspectief. ,,Hier hangt de hoepel op vier meter hoogte. In het circus worden de acts vaak op grotere hoogte uitgevoerd, wat mensen enorm indrukwekkend vinden. Maar qua techniek zijn dat soms eigenlijk maar basistrucjes. In de sport ligt de moeilijkheidsgraad hoger.”

WERELDKAMPIOENSCHAP

De atleten in Ede strijden niet alleen om nationale titels, maar ook voor kwalificatie voor het wereldkampioenschap. Een Europees kampioenschap is er (nog) niet, maar op wereldniveau gooit Team NL wel steevast hoge ogen. Zo nam de Nederlandse afvaardiging vorig jaar in totaal elf medailles meer naar huis.

Van de 180 NK-deelnemers vallen er dit jaar zo’n 25 in de jeugdcategorieën. Dat aantal lag ooit wat hoger. ,,Een aantal jaar geleden hadden we een zeer sterke Nederlandse jeugdtop. Door de concurrentie haakten sommige jongeren af. Inmiddels kunnen we wel weer spreken van een stijgende lijn”, aldus Brama. Hij vult aan dat de puberteit het vooral voor de meisjes ook niet makkelijk maakt. ,,Meiden groeien, krijgen borsten en billen en zijn daardoor tijdelijk hun vaste evenwichtspunten kwijt. Ze moeten hun balans opnieuw zien te vinden.”

(De tekst gaat verder onder de foto’s.)

Atlete Tirsa Hagen in actie op de pole. - Capturing Radiance

Solange Galvez Vargas reikt afgelopen weekend veel verschillende prijzen uit. - Xander van Soelen

ASSOCIATIE MET NACHTLEVEN

Aerial en pole kennen een gestage groei, inmiddels ook met een stijgend aantal mannelijke deelnemers, maar de associatie met het nachtleven blijft hardnekkig bij de paalsport. ,,Toen ik op kantoor over mijn hobby begon, was de eerste voorzichtige reactie: oh, dat is bijzonder; daar moet je vast sterk voor zijn”, vertelt Galvez Vargas. ,,Daarna begonnen ze over de connectie met het nachtleven. En natuurlijk speelt paaldansen daarin een rol. Dat mag er ook gewoon zijn. Maar wij beoefenen echt een serieuze sport. Mensen moeten het eigenlijk gewoon een keer met eigen ogen zien.”

Dat het taboe langzaam doorbroken wordt, merkt ook Brama als vader van een deelnemende dochter op. ,,Nu kun je in ieder geval fatsoenlijk op een kringverjaardag zeggen dat je dochter op paaldansen zit”, meent hij. 

Ver weg van het nachtleven gelden in Ede namelijk gewoon de regels van de topsport. Dat wordt nog eens onderstreept wanneer Galvez Vargas richting de kleedkamers loopt en op een onopvallende deur wijst. Naast een speciale stilteruimte voor opperste concentratie, is daar dit weekend een officiële dopingcontrole ingericht. Een tastbaarder signaal dat de organisatie de lat - en de paal - hoog legt, is er eigenlijk niet.