Bewoner Veldhuizen: ,,We waren net zo goed op weg''

EDE - ,,Hé homo, je gaat geen foto's maken hè?! Homo!,'' roepen drie jongens vrijdagmiddag uitdagend. Tijdens een wandeling door de wijk Veldhuizen A ervaar ik ter plekke wat het is om hier 'uitgescholden' te worden. Als ik mijn camera niet meer op een gebouw richt, maar op de jongens, gaan ze er razendsnel met de staart tussen de benen vandoor, de capuchons angstvallig over het hoofd getrokken. Enkele gesprekjes in de buurt leert dat de overlast van de laatste tijd - die een groepje raddraaiers veroorzaakt - de bewoners hoog zit. ,,Het is bitter, bitter jammer wat er nu gebeurt. Maar we moeten even pas op de plaats maken'', zegt een bewoner van een flatcommissie.

Hij hoopt dat de onrust niet van kwaad tot erger gaat. ,,We waren net zo goed op weg, maar tijdens de zomervakantie hebben er schakels ontbroken. Politie, buurtwerkers waren met vakantie of mondjesmaat aanwezig. Dan gaan die jongens hun verveling botvieren. Er moet toezicht paraat zijn. Het zijn overigens niet alleen Marokkanen hoor. Nederlandse jongens sporen ze maar wat graag aan om rottigheid uit te halen'', aldus de bewoner.

Weggesaneerd

Volgens hem is de nieuwe burgemeester Van der Knaap vooraf niet voldoende geïnformeerd over de bewuste wijk. ,,We hadden in het voorjaar een avond in een buurthuis en ook die bewuste jongens waren aanwezig. Toen zijn er spijkers met koppen geslagen, maar er is geen uitvoering aan gegeven. De knowhow van buurtwerkers is weggesaneerd. Er moeten gewoon meer politieagenten en opbouwwerkers komen. Het is treurig dat de afspraken niet zijn uitgevoerd.''

Hij vindt dat de multiculturele samenleving - zoals burgemeester Job Cohen van Amsterdam zegt - bij elkaar gehouden moet worden. ,,Gelukkig zijn er veel meer goede Marokkaanse gezinnen dan slechte, maar sommige Nederlanders hebben last van xenofobie. Wat ze niet kennen, daar zijn ze bang voor.''

Tegelijk vindt de man, die al 38 jaar in Veldhuizen woont, dat de politie iets moet doen met die harde kern raddraaiers. ,,Breng ze in beeld en leg met camera's en politie in burger vast welke rottigheid ze 's nachts uithalen.''

Zero tolerance

,,Het liefst zouden we een jachtgeweer hebben'', zegt een andere meneer op leeftijd op straat. ,,Dat moet ik natuurlijk niet zeggen, want daar zijn de mensen hier te beschaafd voor en de meesten zijn al wat ouder. Maar de term 'overlast' is wel zacht uitgedrukt. Allemaal hebben we de politie al aangesproken, maar het enige wat ze kunnen doen is de handen omhoog steken, want ze weten niet wat ze moeten doen. Het probleem is dat de mensen niets meer durven ondernemen. Als je aangifte doet, gaan je ruiten eraan. Dat zero-tolerance-beleid, waar de burgemeester begin dit jaar over sprak…ik merk er niks van. Je zou bijna hopen dat die jongens eens een keer 'een verkeerde' tegenkwamen…''

'Pure anarchie'

In een straat- of samenscholingsverbod ziet hij niet zoveel heil. ,,Je moet harde bewijzen hebben en je zit met het probleem van de handhaving. Die jongens trekken zich er toch niets van aan. Er is een woud aan uitwegen hier. Ze kunnen hier zo al die steegjes achter de huizen in rennen. Het is zo erg dat er nu wordt overwogen om die steegjes af te sluiten. Dan zitten de bewoners hier straks in onze eigen gevangenis…''

De man snapt niks van het schelden dat regelmatig gebeurt. ,,Vrouwen roepen ze na als 'hoer'. Dat is puur om te provoceren. En dat doen ze als ze in een groep zijn. Want kom je ze alleen tegen dan zie je dat ze bang zijn.''

De criminaliteit van de afgelopen week noemt hij ,,pure anarchie''. Activiteiten in buurthuizen hebben volgens hem geen zin. ,,Daar gaan ze toch niet heen.''

Vernederd

Een jonge vrouw die er ook woont zegt: ,,Elke nacht is het bijna geschreeuw hier en er wordt opzettelijk van alles gesloopt.'' Volgens haar durft de politie zelf niet echt de raddraaiers aan te pakken. ,,Ze komen ook vaak niet als er gebeld wordt over een inbraak.''

Een andere mevrouw staat bij haar geknakte bloemen ,,Dat is moedwillig gedaan, dat kun je zien. Het is in deze buurt elke keer 'prijs'. Ze scheuren met scooters over het gras, maken veel lawaai en hangen hier altijd maar wat rond. Het gebeurt allemaal vooral na elf uur 's avonds. Ze hebben er maling aan dat de politie hier rondrijdt en lachen erom. De politie wordt gewoon vernederd. Het wordt hoe langer hoe erger. Het is niet meer leuk.''

Volgens haar is een oplossing vinden erg moeilijk. ,,Pas was de politie hier bij een brandje en reden er twee scooters langs en werden de ruiten van die politieauto ingegooid. Er werd niks tegen gedaan. Waarom komen ze niet met een boevenwagen en 'hup, allemaal erin'?''

Respect en agressie

Een allochtone jongen in een snelle auto zegt: ,,Ik woon mijn hele leven al in Veldhuizen en wil er niet veel over zeggen, maar één ding: als de politie harder gaat optreden, wordt het alleen maar erger. Ze weten niet hoe ze die jongens aan moeten pakken. De politie heeft geen respect voor die jongens. Agressie roept agressie op. Ze moeten normaal doen.''

Een flatbewoner die in diverse vrijwillige buurtcommissies zit: ,,We moeten de burgemeester en de politie nu een kans geven, zodat er weer wat rust kan ontstaan. Want het is bekend dat er mensen zijn die het recht in eigen hand willen nemen. Die zelf in actie willen komen. Maar dat lijkt me niet goed, want dan krijg je Franse toestanden. Je moet geen olie op het vuur gooien.''

Zoutloze afspiegeling

Een jonge flatbewoner Erik: ,,'Ede, een gemeente volop in beweging'. Dat plakkaat heeft de voorbije weken op een wrange manier betekenis gegeven aan de situatie in de wijk Veldhuizen. In de nacht van woensdag op donderdag was het weer raak en moest een keurige gezinsauto eraan geloven; het voertuig ging in vlammen op terwijl vanaf de Luynhorstflat een ieder het aanschouwde. En de daders? Die zullen op een afstandje hebben staan genieten, wetende dat dit zeker niet de laatste keer was. Samenscholingsverboden, lik-op-stukbeleid, een hardere aanpak, het zal vermoedelijk allemaal niet baten.''

Volgens Erk zal 'genezing' beginnen bij sociale controle. ,,Een verschijnsel dat al decennialang ver te zoeken is in de Nederlandse samenleving. Hoe te herstellen van de misère? Het antwoord is simpel; terug naar de basis. Binnen de zogeheten probleemgroepen, of 'het kleine groepje rotzakken', zoals burgemeester Van der Knaap het onverbloemd omschreef, moeten de ouders en opvoeders hun verantwoordelijkheid op zich nemen. Als je kind de ganse avond op straat hangt, op scooters rondscheurt en daarbij ook nog eens de jongere garde imponeert, wordt het tijd om je ouderlijk gezag te laten gelden. Op de vingers tikken en een andere bezigheid geven, weg van de grote groep. En voor de ouders en opvoeders van de tien- tot dertienjarigen; stimuleer eens andere initiatieven in plaats van ze om te laten gaan met de 'grote jongens'.''

Wellicht is dat volgens de bewoner een uitkomst om langzaam weer uit het dal van de voorbije weken te kruipen. ,,Om uit de neerwaartse spiraal van glasgerinkel, gescheld en getier en brandende auto's verder te kijken, voorbij de horizon. Naar een moment dat Veldhuizen een pronkstuk van Ede kan worden, in plaats van het lelijke eendje. Een wijk zonder voortslepende recidive, angst en haat. Zodat we niet na Slotervaart en Ondiep als de derde zoutloze afspiegeling van Nederlands integratieproblematiek gaan fungeren. ''

Het wordt tijd dat burgemeester Van der Knaap als sterke man naar voren treedt en zijn gezag als burgervader doet gelden. Dan kunnen die 200 agenten in opleiding straks direct in het diepe gegooid worden en zien hoe de echte wereld eruitziet.

Teams

Een flatbewoner: ,,Hetgeen mij steeds weer verbaast, is dat als we een goed lopend project hebben tegen deze raddraaiers en dat het vanzelf weer stopt op het moment dat de rust in de wijk is weergekeerd. Wij hebben een betonteam van de politie gehad. Dat werkte goed en dat is weer gestopt. Wij hebben ook het poemateam van de politie gehad. Dat werkte goed en het is weer gestopt'', aldus een bewoner van de wijk.

,,Wat wij ook hebben gehad is het justitie-in-de-buurt project. Dat werkte uitstekend, maar u raadt het al. Dit is ook gestopt vanwege het feit dat de rust in de buurt was weergekeerd. Wat mij aan deze situatie het meeste stoort, is dat al deze projecten veel geld hebben gekost en na enige tijd weer worden gestopt. Het heeft ook enorme inzet van vrijwilligers gevraagd. Men weet eigenlijk van tevoren al dat de geschiedenis zich zal herhalen. Keer op keer gaan we er toch een hoop geld in steken om de situatie onder controle te krijgen. Geld dat beter gebruikt had kunnen worden, want de ons beloofde herstructurering heeft wel heel lang op zich laten wachten.''

Maat vol

De inwoner vertelt over een man op leeftijd. ,,Omdat hij zich niet veilig voelde om nog alleen naar huis te lopen, vroeg hij mij of ik hem thuis wilde brengen. Het is pijnlijk om dat te horen, omdat hij zich zo inzet voor de wijk, waar hij zo veel van houdt. Ik hoop dat het college van burgermeester en wethouders zich eens gaat realiseren dat de maat nu echt vol is en er een oplossing komt die ook gehandhaafd blijft. Dat je niet met de gemeente om de tafel zit voor de kat z’n viool.''

Foto's:

De steegjes in de wijk Veldhuizen A, waar volgens de bewoners de raddraaiers zich snel uit de voeten kunnen maken.