Moestuincoach Gerard maakt kinderen ‘tuinwijs’: ‘Planten hebben een eigen ritme, jij als mens moet je daaraan aanpassen’
19 juli 2025 om 09:15 Natuur en milieu Nieuws uit EdeEDE Gerard Brouwer weet het nog goed: zijn eerste plantjes verzorgde hij al op zesjarige leeftijd. Die fascinatie voor groen is altijd gebleven. Na de opleiding tot botanisch analist in Amsterdam werkte hij ruim 35 jaar bij een onderzoeksinstelling. Nu is hij moestuincoach en probeert hij kinderen ‘tuinwijs’ te maken.
,,Ik heb circa 35 jaar gewerkt bij een onderzoeksinstelling. Eerst in Groningen in het bodemonderzoek, later in Wageningen. Alles in de landbouwsector.” In zijn laatste werkzame jaren was hij technisch onderwijsassistent op een middelbare school, waar hij een onderzoekstuin opzette. ,,Helaas is dat bij mijn pensionering gestopt.” Maar zijn enthousiasme bleef. Na zijn pensioen volgde hij opnieuw een IVN-opleiding, dit keer tot schoolnatuurgids. ,,Het werken met kinderen in de natuur sprak mij aan.”
EEN EIGEN GROENE OASE
Sinds 2018 heeft Gerard een moestuin van 110 vierkante meter, op nog geen minuut lopen van zijn huis in Ede. ,,Het is echt een plantenoerwoud in de zomer. Groenten, fruit, kruiden en bloemen staan er allemaal in. Ik kan daar heerlijk in wegschuilen en niemand ziet mij. Even alleen tussen de planten, diertjes, wind en vogelgeluiden. Ik wens iedereen zo’n beleving toe.”
Op school begeleidt hij nu kinderen in de moestuin. Maar die tuin is onderdeel van een groter geheel. ,,Op onze school heet het Moestuin en Omgeving. De omgeving is dan samenvattend de natuur: het mini-bos, de sloot achter de school, de planten, bloemen op het talud, het leven in het water.”
WACHTEN, PROBEREN, MISLUKKEN
Gerard wil kinderen vooral seizoensbesef en realistische verwachtingen meegeven. ,,Planten zijn seizoensgebonden. In de supermarkt en thuis op tafel lijkt dat besef vaak te ontbreken. Er is altijd alles. Maar in de tuin werkt dat anders.”Hij laat kinderen ontdekken dat het verbouwen van eten tijd, geduld en inzet kost. ,,Het kweken van groenten is best veel werk. Er komt heel wat bij kijken om elke dag vers eten op tafel te hebben.”
En soms gaat het mis, dat is juist waardevol. ,,Weerbaarheid en leren omgaan met tegenslag. In de supermarkt ligt altijd alles netjes klaar. In de tuin valt de oogst soms tegen.” Zijn favoriete vergelijking? ,,De tuin is geen smartphone. Planten hebben hun eigen ritme. Jij als mens moet je daaraan aanpassen, en niet andersom.”
KIJKEN, TEKENEN, COMPOSTEREN
Gerard leert kinderen niet alleen zaaien, maar ook goed kijken. ,,We bouwen mini-composthopen en praten over hergebruik. Alles wat groeit op een tuin kun je opnieuw gebruiken. Er bestaat geen afval.”De kinderen houden een schrift bij, met harde kaft, zodat ze er ook staand in kunnen schrijven, zelfs als het gras nat is. ,,Bijvoorbeeld: teken een blad na van een boom uit het mini-bos. Eerst goed kijken welk blad je mooi vindt, dat plukken en dan technisch natekenen. De nerven goed tekenen is best moeilijk.”
Past het blad niet op het papier? Dan tekenen ze het op schaal. ,,Dus kijken, rekenen, verhoudingen zien. Dat doen we ook met hun eigen moestuintje. En dat al vanaf groep vijf!”
(de tekst gaat onder de foto verder)
RADIJS EN ZUURKOOL
De radijsjes zijn voorlopig favoriet. ,,Die kun je rauw eten. Dan kunnen de kinderen er meteen mee aan de slag.” Voor de toekomst heeft Gerard grotere plannen: ,,Ik hoop deze winter zuurkool te maken en het fermentatieproces met ze te doorlopen.” Hij laat kinderen ook zien hoe je ruimte efficiënt benut. ,,Klimbonen op staken, pompoenen langs het hek laten groeien. En groenten milieuvriendelijk bewaren hoort er natuurlijk ook bij.”OVER SAMENWERKEN EN BETROKKENHEID
De betrokkenheid van ouders verschilt nog. ,,We hebben nu sinds april drie keer ouders gevraagd om mee te helpen om het moestuinperceel moestuinklaar te maken. De opkomst was laag.” Hij vergelijkt het met het dorp waar hij eerder woonde. ,,Daar waren altijd veel ouders aanwezig op klusdagen. Hier is die betrokkenheid met school lager.”Toch ziet hij positieve signalen. ,,Ik zie een patroon ontstaan van meer betrokken mensen en dat is fijn.” Ook de interesse van leerkrachten groeit. ,,Langzaam, maar het begint te komen.” Buurtbewoners hebben aangegeven mee te willen doen, maar dat is nog niet zichtbaar. ,,Daar blijven we aandacht aan besteden.”
TOEKOMSTPLANNEN
Wat Gerard het meest hoopt dit seizoen? ,,Dat een rommeltuin met veel achterstallig onderhoud weer als een moestuin gaat ogen. En over twee jaar dat het hele seizoen er weer uitziet als een echte, levende tuin.”In de herfst wil hij fruitstruiken en appelbomen planten. ,,Dat geeft een stevige omlijsting, ook in de winter. En langs het dierenverblijf hoop ik een snoeplaantje te maken met veel soorten fruit, vooral bessen.”
ZIJN BOODSCHAP VOOR SCHOLEN EN GEMEENTEN
Als Gerard één ding mocht meegeven? ,,Geef scholen die starten met een moestuin een mooi startpakket. En structurele financiering om de moestuin aan te kunnen houden en onderhouden.” Maar het gaat verder dan budget. ,,Het moet echt ingebed worden in het onderwijs. Niet iets van een beetje erbij. Dat is mijn stip op de horizon.”
Want in de tuin komt alles samen. ,,Je kunt het gebruiken om te rekenen, taalrijkdom te vergroten, werken op schaal, leren kijken en waarnemen en pas daarna er iets van vinden, samenwerken, van elkaar leren.” En uiteindelijk, zegt Gerard: ,,De tuin moet niet alleen van de moestuincoach en zijn leerlingen zijn, maar van iedereen op school.”
Dit artikel wordt u aangeboden door Eetbaar Ede. Voedsel verbindt Ede; we ontmoeten elkaar, activiteiten ontstaan en verhalen worden verteld. Eetbaar Ede is de community voor gezond, lokaal en duurzaam voedsel in de gemeente Ede. Kijk voor meer informatie op EetbaarEde.nl, Facebook, Linkedin, Twitter of Instagram.
