Columnist Anjolein Schraven over de dassendis: ‘Iconische schatten van de nacht’

BENNEKOM Stralend gebaart onze excursieleider naar wat omgewoelde bosgrond aan de rand van het Bennekomse bos. ,,Kijk eens!”, roept hij opgetogen, ,,Een dassendis!”. Hier heeft een das op zoek naar sappige wormen en knapperige torretjes de bovengrond op een heel typerende manier opengekrabd.

Dassen zijn zo prachtig met hun gestreepte zwart-witte kop en hun harige grijze achterlijf, maar zien doen we ze zelden of nooit. Onze iconische Nederlandse pandabeer scharrelt pas als het donker is zijn burcht uit om te gaan eten. Dassen behoren dan wel tot de grootste roofdieren in ons land, maar hun voedsel is bij voorkeur liever niet te lichtvoetig en makkelijk te pakken. Het maal bestaat daarom vooral uit insecten, pieren, slakken en allerlei lekkere noten en vruchten die vanzelf uit de lucht komen vallen. Hij heeft voor dit voedsel behoefte aan dicht struikgewas en graag een bosrand bij open gebied. Dit is dan ook de plek om zijn ondergrondse paleis te graven met daarin verschillende gangen, kamers en zalen. Hier wonen dassen met meerdere familieleden veilig onder de grond.

Als je nu denkt dat ze daar nog lang en gelukkig leefden in hun burcht heb je het mis. Ze zijn in het verleden uitgegraven, uitgerookt en er werden zelfs speciale hondjes (dashonden ook wel teckels genoemd) gefokt om ze eruit te jagen. Hun mooie bont, haren voor schilderskwasten en vet dat helend zou werken, maakte dassen een gewenste buit. Het misverstand dat ze runder-tuberculose zouden overbrengen en de landbouwschade die ze zouden veroorzaken zorgden voor verdere vervolging. Tegelijkertijd ging hun leefgebied sterk achteruit. Door prikkeldraad en ruilverkaveling verdwenen de houtwallen die favoriet waren als burchtplek, terwijl kunstmest het mogelijk maakte grote natuurgebieden te ontginnen. Sinds begin vorige eeuw zijn dassen gelukkig beschermde dieren in ons land. En in natura 2000 gebied, waar De Moft en het Land van Peelen onder vallen, zijn ze extra beschermd.

Toch wordt de das nog steeds bedreigd. Door blijvende toename van bouw en infrastructuur verliezen ze leefgebied en raakt het steeds meer versnipperd. Dit maakt dat ze steeds vaker wegen moeten oversteken, wat een vijfde van hen niet overleeft. We kunnen dus niet anders dan overal waar dat mogelijk is de das zijn leefruimte teruggeven. Laten we ook in de Moft alle kansen benutten om leefgebied met veilige corridors te creëren voor onze nachtbeertjes. Dan kunt ook u hier zomaar eens de verlaten dis van een das tegenkomen.

door Anjolein Schraven

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.