Column moftgroen over de grauwe klauwier: Kleine jager

BENNEKOM Als kind vond ik het maar een griezel. Dat kleine vogeltje dat je zelden zag, maar van wie je wel de avondmaaltijd of zijn volgende ontbijt aantrof. Op doornen geprikte kevers, bijen en hommels en soms zelfs een muisje of een kikker. Luguber vond ik dat. En van een plaatje werd ik ook al niet blij, want het vogeltje leek precies op de boeven in Lucky Luke. 

De grauwe klauwier heeft een opvallend zwart maskertje, waarin felle oogjes glimmen. Verder is hij grijzig met een roodbruin ruggetje en een zwart witte staart. Zijn kromme snaveltje en zijn gedrag maken het een perfecte miniroofvogel. Ze komen in april ons land binnenvliegen om te nestelen en hun jongen groot te brengen met zomerse insecten. Om hun voorraad te vangen leven ze het liefst in gebied dat halfopen is. Heide met bosjes of gemengd agrarisch landschap. En om de buit te bewaren en veilig te nestelen zijn doornige struiken en bomen, zoals meidoorn, braam en sleedoorn, nodig. De aantallen gaan achteruit. Niet alleen doordat er minder stekelig struweel is, maar vooral doordat in verhouding tot eind vorige eeuw nog maar 25 procent van de insecten over is! 

Niet voor niets is het vogeltje in Gelderse Natura 2000 gebieden een doelsoort. Dit zijn soorten dieren en planten die typerend zijn voor een bepaald leefgebied, maar die als soort achteruitgaan. Daarom krijgen ze extra aandacht bij natuurbescherming en natuur(her)ontwikkeling. Dit werkt twee kanten uit. Als een gebied geschikt is voor de doelsoorten is het vaak ook meer biodivers en daardoor profiteren veel meer soorten ervan. 

Voor de Moft is de grauwe klauwier een prachtig voorbeeld. Hij komt hier veel minder voor dan vroeger, terwijl het gebied erg geschikt kan zijn voor wat hij nodig heeft. Land van Peelen helpt daarom bewoners en grondeigenaren om gemengde hagen met doornstruiken te planten, maar ook om heide open te houden en insectenrijke gebieden te creëren. Omdat de grauwe klauwieren nestelen in Nederland is het van internationaal belang dat ze het hier goed hebben. Na de zomer vertrekken ze weer naar Afrika om te overwinteren. 

Nu heb ik groot respect voor de kleine jager en ben dolgelukkig als ik zijn sporen zie. Maar de meeste grauwe klauwieren zullen inmiddels de prikkels voelen om weer op reis te gaan. Dan laten ze vast hun proviand niet achter.

door Anjolein Schraven

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.