Column burgemeester René Verhulst van Ede: De strijd om Vincent

EDE Als je populair bent, heb je veel vrienden. Vincent van Gogh was in zijn tijd niet zo bekend en populair. Hij leefde sober, zijn broer Theo ondersteunde hem financieel en Vincent gaf zijn geld vooral uit aan schildersmaterialen. Zijn leven eindigde tragisch: hij schoot zichzelf in de borst en overleed in 1890, op 37-jarige leeftijd, in het plaatsje Auvers-sur-Oise, vlak bij Parijs.

In die tijd waren het vooral schilders van landschappen en stadsgezichten die populair waren. De schetsen en het grove werk, waarin het perspectief nogal eens rammelde, van ene Van Gogh: wat moest je ermee?

Wie er wel wat mee kon, was Helene Kröller-Müller. Zij kocht de werken ongeveer per dozijn. Het publiek moest eraan wennen: een paar uitgebloeide zonnebloemen of een gebutste appel naast het Gezicht op Dordrecht van een oude meester; geen gezicht.

Maar alles veranderde. Vincent werd ongekend populair en kreeg heel veel vrienden. In Zundert, waar hij werd geboren; in Etten, Den Haag en Nuenen, waar hij werkte; en in Frankrijk, in Parijs en Arles, waar zijn werk helder en kleurrijk werd, in tegenstelling tot zijn eerdere, sombere werken zoals De aardappeleters.

En nu is hij van iedereen. In Amsterdam, waar hij een blauwe maandag theologie studeerde, is er een museum met zijn naam. In Nuenen vind je het Van Gogh Village Museum en in Zundert het Vincent van GoghHuis, ook een museum. In Auvers-sur-Oise kun je in zijn voetsporen treden. Je wandelt dan langs en door zijn schilderijen, die hij vlak voor zijn dood maakte.

En ineens zie je nu overal ‘Vincent en Veluwe’: bij bushaltes, langs snelwegen en in diverse bladen. Een prachtige afbeelding van het kenmerkende hoofd van de schilder, met daaronder een stuifduin van het Nationale Park De Hoge Veluwe. Een gezamenlijke campagne van het Kröller-Müller Museum met datzelfde park voor een bezoek dat we het mooiste ‘dagtripduo’ noemen. Ooit werkte de schilder een tijdje op de Veluwe, maar zijn ontdekker bracht hem figuurlijk naar Otterlo.

GEEN STRIJD

Eigenlijk is het geen strijd. Hoe meer Vincent, hoe beter, kun je zeggen: een postuum eerbetoon, en dat al 140 jaar. Hij is het waard. En had Helene zijn werken nooit gekocht, dan was er nergens een museum geweest. Waar ik dan aan moet denken, is dat deze hardwerkende, depressieve man stierf met alleen zijn broer aan zijn bed. Verder dan een paar vrienden reikte het nieuws van zijn overlijden niet; nu hangt hij overal.

door René Verhulst
burgemeester van Ede

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.