De zorg van de toekomst in Ziekenhuis Gelderse Vallei: Digitaal en thuis als het kan, in het ziekenhuis als het nodig is

EDE Een vragenlijst invullen op je telefoon, een arts die op afstand meekijkt of een digitale coach die helpt als je vastloopt. Het zijn voorbeelden van hybride zorg, een combinatie van fysieke en digitale zorg die steeds meer onderdeel wordt van het ziekenhuisbezoek.

Ziekenhuis Gelderse Vallei zet hier volop op in. Niet alleen om patiënten meer gemak en regie te geven, maar ook om de zorg toegankelijk te houden in een tijd van vergrijzing, personeelstekorten en een groeiende zorgvraag. De zorg van de toekomst ziet er dus anders uit. Dat is volgens Marjolein de Jong, voorzitter van de Raad van Bestuur van Ziekenhuis Gelderse Vallei, geen keuze maar een noodzaak. Door de vergrijzing neemt de zorgvraag toe, terwijl er niet automatisch meer zorgmedewerkers beschikbaar komen. ,,Het uitgangspunt is dat zorg wordt geleverd op de plek die voor de patiënt het meest passend is”, legt Marjolein uit. ,,Dat kan thuis zijn, maar dus ook digitaal of dicht bij huis. Alleen als het echt nodig is, komt iemand naar het ziekenhuis.” Zo kunnen patiënten zich nu voorafgaand aan een afspraak thuis goed inlezen en vragenlijsten invullen. Daardoor zijn zowel patiënt als arts beter voorbereid en kan de tijd tijdens een afspraak effectiever worden benut.

ONDERSTEUNING

Om die verandering mogelijk te maken, heeft het ziekenhuis extra middelen gekregen vanuit het landelijke Integraal Zorgakkoord. Daarmee wordt de verandering naar meer digitale en toekomstbestendige zorg versneld. En volgens Marjolein de Jong betekent digitalisering natuurlijk niet dat mensen aan hun lot worden overgelaten, integendeel: ,,Voor patiënten die minder digitaal vaardig zijn, biedt het ziekenhuis ondersteuning via zogenoemde digicoaches. Zij helpen patiënten bij het gebruik van apps, portalen en andere digitale toepassingen. We willen namelijk dat iedereen mee kan doen.” 

DIGICOACH

Als medewerker van de Patiëntenservice én digicoach helpt Betty Busser-Kat dagelijks patiënten die vastlopen in het patiëntenportaal MijnZGV, een vragenlijst niet kunnen vinden of simpelweg niet weten waar ze moeten beginnen. ,,Mensen kunnen bij ons in het MijnZGV-loket in de centrale hal terecht met allerlei digitale vragen”, vertelt Betty. Via MijnZGV ontvangen patiënten vragenlijsten, kunnen zij uitslagen bekijken en afspraken voorbereiden. ,,Er zijn genoeg mensen, zowel jong als oud, die geen DigiD hebben, geen computer gebruiken of simpelweg nog nooit met een ziekenhuisportaal hebben gewerkt. Dan kan zo’n digitale omgeving best ingewikkeld zijn.” 

Er zijn genoeg mensen, zowel jong als oud, voor wie zo’n digitale omgeving ingewikkeld kan zijn. Als we hen helpen, zijn ze ontzettend dankbaar

De inzet van digitale vragenlijsten levert volgens haar veel voordelen op. Patiënten vullen thuis belangrijke informatie in, zoals medicatiegebruik, contactpersonen of wensen rondom behandelingen. ,,Daardoor kan een arts of verpleegkundige zich vooraf goed inlezen en hoeven dat soort vragen niet meer gesteld te worden tijdens de afspraak en blijft er meer tijd over voor jou als patiënt. Maar sommige mensen zien er echt tegenop. Ze moeten een vragenlijst invullen en worden daar zenuwachtig van. Als we ze vervolgens (telefonisch) kunnen helpen, zijn ze ontzettend dankbaar.” 

MINDER ONNODIGE AFSPRAKEN

Ook voor neuroloog Peter Maat is hybride zorg veel meer dan een alléén een digitale ontwikkeling. Hij ziet het vooral als een manier om patiënten beter te begeleiden. Vooral voor mensen met chronische aandoeningen, zoals multiple sclerose (MS) of Parkinson, biedt de combinatie van digitale en fysieke zorg volgens hem grote voordelen. ,,Vroeger kwamen patiënten vaak volgens een vast schema naar het ziekenhuis, bijvoorbeeld eens per vier maanden. Maar achteraf bleek dat zo’n afspraak op dat moment eigenlijk weinig toevoegde.” 

Door slimmer te monitoren hoeven patiënten minder naar het ziekenhuis. - Ziekenhuis Gelderse Vallei

Om daar beter op in te spelen, werkt de afdeling neurologie met het eZorgpad MS. Patiënten vullen eens per twee à drie maanden vragenlijsten in over hun lichamelijke en mentale gezondheid. Op basis van de antwoorden kan het zorgteam beoordelen of alles stabiel is of dat er actie nodig is. ,,Door slimmer te monitoren hoeven mensen niet onnodig naar het ziekenhuis te komen, terwijl we wel zicht houden op hoe het met hen gaat.” 

Door slimmer te monitoren hoeven mensen niet onnodig naar het ziekenhuis te komen, terwijl we wel zicht houden op hoe het met hen gaat

Dat leidt soms dan ook tot verrassende inzichten. Zo kreeg het team onlangs een melding van een patiënt die ineens hoog scoorde op spanningsklachten. ,,We namen contact op en toen bleek dat zijn huisdier was overleden. Medisch gezien was zijn ziekte stabiel, maar hij vond het fijn dat er aandacht was voor hoe het met hem ging. Dat laat zien hoeveel informatie zo’n korte vragenlijst kan opleveren.” 

Peter Maat verwacht dat digitale monitoring de komende jaren verder zal uitbreiden. Niet alleen voor mensen met MS, maar ook voor andere chronische aandoeningen. ,,Uiteindelijk wil je naar een situatie waarin patiënten zelf kunnen volgen hoe het gaat en alleen contact hebben met het ziekenhuis als dat echt nodig is. Dat is prettig voor de patiënt én helpt ons om de zorg toegankelijk te houden.”

AMBASSADEUR

Waar patiënten en artsen de voordelen van hybride zorg steeds meer ervaren, vraagt de digitale transitie ook veel van de medewerkers binnen het ziekenhuis. Bianca Dreblow-van ‘t Voort, polikliniek assistent dermatologie, heeft veel kennis van systemen en is daarom ook ambassadeur hybride zorg. Ze helpt collega’s dagelijks bij de verandering naar meer hybride werken. ,,Je merkt dat de één die digitalisering snel onder de knie heeft en de ander wat meer ondersteuning wil”, vertelt Bianca. ,,Ik zit daar qua leeftijd ook mooi tussenin. Ik ben opgegroeid met de digitale ontwikkelingen, maar begrijp ook goed waarom veranderingen soms spannend kunnen zijn.” 

Dat geeft patiënten ook meer regie over hun eigen zorg

Volgens haar draait digitalisering uiteindelijk om slimmer werken. ,,Er komt steeds meer administratie bij, terwijl we ook voldoende tijd voor patiënten willen houden. Alles wat efficiënter kan, levert winst op. We werken bij dermatologie vaak met consulten van tien minuten, dan is het prettig als je al weet welke medicijnen iemand gebruikt, of huidkanker in de familie voorkomt en wat de hulpvraag precies is.” 

Bianca begrijpt dat sommige mensen huiverig zijn voor digitalisering, maar ziet tegelijkertijd dat steeds meer patiënten de voordelen ontdekken. ,,Je kunt zelf informatie terugzoeken in MijnZGV, afspraken voorbereiden en zaken controleren wanneer het jou uitkomt. Dat geeft patiënten ook meer regie over hun eigen zorg.”

MEEBEWEGEN

Volgens haar is de ontwikkeling onomkeerbaar. ,,We kunnen er niet omheen. De maatschappij digitaliseert en de zorg beweegt daarin mee. Uiteindelijk willen we de tijd die we besparen besteden aan de vragen en zorgmomenten die er echt toe doen. En dat is het belangrijkste voor zorgverlener en patiënt.”

Dit artikel wordt u aangeboden door Ziekenhuis Gelderse Vallei. Ook profiteren van het grote bereik van de print- en online kanalen van Ede Stad.nl? Neem dan contact op met Frans de Kleuver (06-55780474, f.d.kleuver@bdu.nl), Dick van Laar (06-55706843, d.v.laar@bdu.nl) of Petra Morren (06-21523743, p.morren@bdu.nl).