Ontslag in overleg: waarom een vaststellingsovereenkomst zo belangrijk is

Veel mensen denken dat ontslag iets is dat via het UWV of de rechter loopt. Maar tegenwoordig eindigt een dienstverband steeds vaker in goed overleg. In zo’n geval krijg je meestal een vaststellingsovereenkomst. Dat klinkt netjes, en dat kan het ook zijn, maar het is wel belangrijk om te weten wat je precies tekent. Deze overeenkomst bepaalt namelijk jouw hele situatie na het ontslag.

Het voelt vriendelijk, maar het is en blijft ontslag
“Werkgevers zeggen vaak: ‘we willen het netjes afhandelen’. Dat klinkt vriendelijk, en dat is het soms ook. Maar uiteindelijk is het gewoon ontslag. En daar horen goede afspraken bij,” zegt arbeidsjurist Jan Pieter. In de praktijk krijgen veel werknemers te horen dat het dienstverband stopt en dat er een ‘regeling’ voor ze klaar ligt. Geen ruzie, geen rechtszaak. Het wordt gepresenteerd als een praktische oplossing. Toch is het belangrijk om te beseffen dat het, ondanks de vriendelijke toon, gewoon om ontslag gaat. En bij ontslag horen goede, duidelijke afspraken. Een vaststellingsovereenkomst is een juridisch document waarin staat wanneer je uit dienst gaat, wat wat de hoogte van de transitievergoeding is en worden afspraken gemaakt over de (fictieve) opzegtermijn. Als er fouten gemaakt worden in de opzegtermijn of in de berekening van de transitievergoeding, of als essentiële zaken ontbreken , kan dat grote gevolgen hebben voor bijvoorbeeld je recht op een WW-uitkering.

Een vaststellingsovereenkomst is maatwerk, geen standaardbrief
“Veel mensen denken dat een vaststellingsovereenkomst een standaardformulier is, maar dat is het niet. Elk detail telt, en juist daar gaat het vaak mis,” legt Jan Pieter uit. Een veelvoorkomende misvatting is dat het ‘toch allemaal wel standaard’ is. Maar dat is juist het gevaar. De werkgever stelt het document op, vaak met hulp van een eigen jurist. Die kijkt vooral naar het belang van de werkgever. Wat jij als werknemer nodig hebt, ontbreekt vaak of is ongunstig geformuleerd. Regelmatig gaat het fout bij:
* een te vroege einddatum waardoor er een onjuiste opzegtermijn in acht genomen wordt;
* een onduidelijke of verkeerde omschrijving van de ontslagreden;
* geen of te lage vergoeding, terwijl je daar wettelijk wél recht op hebt;
* vergeten vakantiedagen, bonussen of leasekosten die ten onrechte voor jouw rekening komen;
Dat kan je zomaar honderden of zelfs duizenden euro’s kosten. En als je eenmaal getekend hebt, is het vaak te laat om dit nog recht te zetten.

Herkenbaar voorbeeld: “Ik wilde vooral snel door, maar was bijna m’n WW kwijt”
Een cliënt van MijnOntslagjurist (laten we hem Peter noemen) kreeg na een reorganisatie een vaststellingsovereenkomst. Hij dacht: als ik teken, ben ik ervan af en kan ik verder. Maar bij controle bleek de opzegtermijn onjuist, waardoor hij niet aansluitend een WW-uitkering kon krijgen. Er valt dan een gat tussen het laatste salaris en en het moment waarop de WW-uitkering ingaat. Na aanpassing kreeg hij gelukkig alsnog waar hij recht op had. Zulke situaties komen vaker voor dan je denkt.

Waarom een jurist naar je vaststellingsovereenkomst moet kijken
Een vaststellingsovereenkomst is een juridisch document. Toch tekenen veel mensen het zonder dat ze precies weten wat erin staat of wat de gevolgen kunnen zijn. En dat is risicovol. Want wat op papier staat, bepaalt of je straks recht hebt op een WW-uitkering, of je voldoende vergoeding krijgt en of alle afspraken kloppen. Het controleren van een vaststellingsovereenkomst vraagt om juridische kennis. Het gaat vaak om details: een zin die anders geformuleerd moet worden, een ontslagdatum die niet klopt, of een vergoeding die te laag is. Als werknemer is het lastig om zelf in te schatten of de overeenkomst klopt en of jouw belangen goed zijn beschermd. Een jurist kijkt met een professionele blik naar alle onderdelen van de overeenkomst en weet wat er juridisch gezien minimaal in moet staan. Zo voorkom je dat je rechten verspeelt of onbedoeld akkoord gaat met ongunstige voorwaarden. “Het lijkt soms een klein detail, maar één fout kan je hele uitkering of je financiële positie beïnvloeden,” waarschuwt Jan Pieter.

Het is daarom verstandig om je vaststellingsovereenkomst altijd te laten beoordelen door iemand met verstand van zaken. Niet omdat het spannend moet zijn, maar juist om zeker te weten dat alles klopt.