Cent Scherpenisse neemt na meer dan een halve eeuw afscheid als judotrainer

EDE Cent Scherpenisse geeft al 56 jaar - vanaf 1970 - judoles. Hij is nog superfit, zeker voor iemand van zijn leeftijd. ,,Dat is een gave’’, zegt hij daar zelf over. ,,Als je 80 bent en dan dit nog kunt doen.” Toch stopt hij ermee. ,,Ik stop ermee, voordat ik het zelf niet meer voor kan doen.”

Als Cent demonstreert hoe je een houdgreep, armklem of verwurging kunt maken, valt zijn extreme mate van controle op. Wie met Cent Scherpenisse op de grond terechtkomt ervaart dan wat dat betekent. Nog geen split second krijg je de kans om te ontsnappen uit de houdgreep, of armklem van deze tachtigjarige. ,,Controle is belangrijk”, zo geeft hij zijn judoka’s mee. ,,Zo moet je je techniek ook laten zien als je examen doet.”

Cent is begonnen met judo in 1966, toen hij nog op Tholen woonde. Kort daarna kwam hij als militair in Ede terecht. Vanwege de liefde is hij in Ede gebleven. In 1970 begon hij bij sportschool Venendaal les te geven. Hij had daarvoor ook graag een diploma als judoleraar gehaald, maar dat kon niet want de lessen daarvoor waren op zaterdag. Cent werkte als kok en moest regelmatig in het weekend werken, waardoor hij de opleiding voor judoleraar niet kon volgen. In 2024 is Sportschool Venendaal gestopt, Cent ging verder onder de vlag van sportschool Van der Velde.

ZESDE DAN

Cent heeft dit jaar de rood-wit geblokte band gekregen van de Internationale Martial Arts Federation. Bij de uitreiking ervan gaf hij een demonstratie van een serie worpen, samen met Jaco de Vos. Voor de vijfde dan heeft Cent in 2009 examen gedaan en daar is hij voor geslaagd. De vijfde dan is binnen de judowereld een hoge graad. Om op dat niveau te komen heeft Cent veel getraind, bij bekende judoscholen in Nederland (zoals bij Gé Konings, Wim Boersma en Ad Rebel). Om op dat niveau te blijven nam hij ook elke week deel aan een lerarentraining. Zijn zesde dan kreeg hij wegens zijn verdiensten voor het judo. Waaruit die verdiensten bestaan?

In juni 2025 stond Cent nog in deze krant omdat hij drie generaties had opgeleid tot zwarte band binnen de familie Duizer. Vader Dirk, vier zoons, een schoondochter en kleinkind haalden alle zeven de zwarte band bij Cent. Eén van de zoons haalde zelfs een derde dan. 

Lees ook

Zeven zwarte banden in één familie: ‘Judovirus is bij ons permanent aanwezig’

 

Het halen van een zwarte band is in het judo een mijlpaal voor veel judoka’s, waarbij de vaardigheid op diverse punten wordt getoetst door een landelijke examencommissie. Het vermelden van een zwarte band in een curriculum vitae bij een sollicitatie is niet voor niets gebruikelijk en wordt gezien als een blijk van doorzettingsvermogen en vaardigheid. De familie Duizer mag dan uitzonderlijk zijn, het halen van een zwarte band is bij Cent geen uitzondering. Hij heeft in totaal ruim vijftig judoka’s opgeleid tot zwarte band. 

De schrijver van dit artikel is Hugo Kabos. Hij krijgt zelf al vele jaren les van Cent Scherpenisse en ook zijn oudste dochter heeft les gehad van Cent. Dit artikel is mede gebaseerd op informatie die Jaco de Vos had verzameld voor de promotie van Cent tot zesde dan. Jaco geeft ook judo bij sportschool Van der Velde en traint mee in de groep van Cent. Hugo heeft die informatie en input uit gesprekken met Cent weergegeven in dit artikel.

Zowel de recreanten als wedstrijdjudoka’s konden bij Cent terecht. Hij heeft vier keer iemand getraind en gecoacht, die Nederlands kampioen is geworden (Manuele van den Brink, Heide Neijenhuis en Audrey Michel en Babette van Aggelen). Daarnaast trainde hij vele wedstrijdjudoka’s, die met meer of minder succes en niet minder plezier aan allerlei regionale en landelijke wedstrijden deelnamen. 

Eén van de meest talentvolle judoka’s die hij mocht begeleiden was Bijan Vazifehshenas. Dat was een asielzoeker uit Iran, die via Japan naar Nederland was gevlucht. Hij was al veertig toen hij hier kwam. Cent maakte hem wegwijs in de Nederlandse judowereld en coachte hem bij wedstrijden, waarvan hij er nog verbluffend veel won. Hij begeleidde hem ook bij het behalen van zijn vierde en vijfde dan. Inmiddels is Bijan ook 65 en geeft hij samen met onder meer Cent kata en examentrainingen voor het district Midden-Nederland.

JUDOKA’S STOPPEN

Niet iedereen die het in zich heeft komt zover. Sommigen haken af als ze 18 worden (vanwege verkering, opleiding, andere hobby’s, of werk). Gedreven als hij was, zag Cent ze dan met lede ogen vertrekken, soms echte potentiële toppers, of judoka’s met een blauwe of bruine band, die met wat inspanning nog een zwarte band hadden kunnen halen. 

Hoewel hij zeker niet flegmatiek is en graag de mogelijkheden van mensen maximaal tot hun recht liet komen, had hij ook het geduld om met mensen met een handicap te werken of sporters die wat minder talent hadden. In 2006 is Cent op het Heidejudotoernooi geridderd als Lid In de Orde van Oranje Nassau, voor zijn verdiensten in het judo, in het bijzonder voor de training van jongens met aanpassingsproblemen. Daarnaast werd zijn rol als scheidsrechter genoemd en het feit dat hij veel leden van de sportschool heeft gemotiveerd om een functie bij de bond te bekleden, zoals bijvoorbeeld in commissies en als scheidsrechter.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Cent Scherpenisse, links op de foto - Hugo Kabos

DE VRIJDAGAVONDGROEP

Op vrijdagavond geeft hij ook al vele jaren les aan een groep volwassenen. Daar zitten sporters bij van 16 tot en met 65 jaar. Cent geeft daar technische training aan, gericht op recreatie of het halen van een hogere band. In deze groep is het een mix van inzet, bezig blijven en gezelligheid. Cent gaat dat zeker missen. Gelukkig kan hij zijn trainingen wel met een gerust hart aan Jaco de Vos overdragen.

HEIDEJUDOTOERNOOI

Cent stond ook aan de wieg van het Heidejudotoernooi. Hij was één van de organisatoren en een bestuurslid. Dat toernooi groeide onder zijn bezielende leiding uit van een kleine regionale wedstrijd tot een internationaal toernooi met meer dan 700 deelnemende judoka’s. Cent is daar een paar geleden vanwege privéredenen mee gestopt.

REIS NAAR JAPAN

Eén van de hoogtepunten uit de lange judocarrière van Cent was zijn reis naar Kodakan, het Mekka van het judo. Toen hij 70 jaar werd kreeg hij van Jaco de Vos, Gijsbert Duizer en Bijan Vazifehshenas deze reis aangeboden. ,,Met z’n vieren hebben we toen een week een zomerschool gevolgd bij Kokodan in Tokyo, een geweldige belevenis. Ik vergeet nooit de gezette Japanner, waarvan we les kregen, die met verbazingwekkend gemak een spagaat maakte. Ook de etiquette in die sportschool was bijzonder. Uit respect voor de trainer kwamen alle judoka’s met een rood-witte band, met een zwarte band naar de training; alleen de leraar droeg de rood-witte band.’’

SOCIAAL EN BEKEND

,,Ik word heel vaak aangesproken als ik in Ede loop. Bent u Cent? Oh, ik heb nog les van u gehad. Blijkbaar is dat een positieve ervaring voor deze mensen geweest. Ik vond het mooi om met mensen te werken, zowel met kinderen, als met jeugdigen en volwassenen. Je bouwt een band met ze op. Ik kon als trainer ook weleens scherp uit de hoek komen, maar dat was mijn gedrevenheid. Ook met de jeugd had ik geen moeite. Als ik één keer mijn mond opendeed aan het eind van een les, zaten ze allemaal keurig op een rijtje. Er waren wel vaders en moeders langs de kant, die daar jaloers op waren”, zo vertelt Cent. Hij kent overigens ook veel mensen door zijn werk als kok voor een instelling en door zijn vrijwilligerswerk voor de Zonnebloem.

AFSCHEID

Het juiste moment van afscheid nemen is lastig te bepalen, zo heeft Cent ervaren. Het judo is een deel van zijn leven geworden. Het heeft hem dan ook de nodige hoofdbrekens gekost om te besluiten om te stoppen als trainer. Hij is nog fit en doet zijn leerlingen bijna alles nog voor. Hij wil echter op tijd stoppen, maar heeft daar toch wel moeite mee gehad. ,,Ik heb nu mijn besluit genomen. Je moet nu eenmaal ooit stoppen, maar ik zal het zeker gaan missen en af en toe kom ik nog weleens een kijkje op de mat nemen”, belooft hij. Wat Cent nu gaat doen? Wat vaker samen met zijn vriendin eropuit. Daarnaast komt er nu ruimte om een keer extra naar de fitness te gaan; vier in plaats van drie keer. En als hij door het centrum van Ede loopt zal hij vast af en toe een praatje maken met mensen die ooit les van hem hebben gehad.