‘Ik ben nooit écht uit de kast gekomen; dat hoeven hetero’s ook niet’

EDE Anna is bi en schaart zich ook onder het label ‘aseksueel’. Maar de 19-jarige Edese studente, die opvalt vanwege haar kleurrijke verschijning, is bovenal zichzelf. ,,Toen ik vertelde dat ik bi ben, heb ik wel een paar vrienden verloren. Maar dat vind ik ergens ook wel een positieve uitkomst, want als je mij niet accepteert zoals ik ben, dan zijn we niet voor elkaar gemaakt.”

door Elyse van den Brink

Op haar 11e wist Anna (echte naam bekend bij de redactie) eigenlijk al dat ze bi is. Een vriendin in de eerste was panseksueel, wat betekent dat zij zich aangetrokken voelt tot iemands persoonlijkheid, ongeacht geslacht of gender. Het wekte Anna’s interesse, omdat ze daar eigenlijk nog nooit van had gehoord. Ze ging zich er door de jaren heen in verdiepen en herkende zich in de lhbti-personages van de populaire Netflix-serie Heartstopper, waar ze groot fan van is. 

HINTS

,,Ik weet het dus al een jaar of acht, maar het is pas een halfjaar bekend voor sommige mensen om me heen. Mijn ouders, eigenlijk”, vertelt ze. ,,Mijn moeder was de eerste aan wie ik het vertelde, want met haar deel ik veel. Ze reageerde erg fijn. Als dat zo is, dan is dat zo, zei ze.”

Sommige vrienden wisten het al wel wat langer. ,,Maar ik ben nooit écht uit de kast gekomen. Dat hoeven hetero’s ook niet te doen. Het was meer zo van: oh, leuke meid is dat. Of: hé, die jongen vind ik wel interessant”, legt Anna uit. ,,Al snapten sommige vrienden die hints niet altijd”, voegt ze er met een lach aan toe.

ASEKSUALITEIT

Of ze ook aseksueel is, een term voor mensen die niet of nauwelijks seksuele aantrekking tot anderen ervaren, dat is Anna nog aan het ontdekken.  ,,Ik kwam er op mijn 17e pas achter dat aseksualiteit bestaat. Daarvoor dacht ik weleens dat ik stuk was”, geeft ze aan.

Op dit moment voelt ze zich prettig bij het gebruik van dit label. ,,Maar ik ben ook autistisch. Daardoor ben ik snel overprikkeld en vind ik het niet altijd fijn als mensen me aanraken. Daar kunnen deze gevoelens dus ook mee te maken hebben”, legt ze uit. 

Ik dacht weleens dat ik stuk was voordat ik van aseksualiteit had gehoord.

Anna is minder open over aseksualiteit dan over haar biseksualiteit. ,,Het roept bij sommige mensen zulke ongepaste vragen op. Heb je het weleens gedaan dan? En dat soort dingen. Het lijkt wel of mensen - die je vaak niet eens zo goed kent - denken dat ze het recht hebben om meer te vragen omdat je lhbti’er bent. Dingen die anders niet zomaar gevraagd worden.”

VROLIJKE VERSCHIJNING

In alles wat ze doet, staat zichzelf zijn bij Anna voorop. Ze is een vrolijke verschijning. Met name haar broeken met bloemenprint (,,Het begon met één exemplaar, maar nu bestaat mijn kledingkast er voor 80 procent uit…”) springen in het oog. Het zorgt soms voor nieuwsgierige blikken. ,,Als mensen er een mening over hebben, dan is het voor mij niet zo boeiend eigenlijk”, zegt ze gedecideerd. ,,Maar die mindset heeft wel even geduurd, hoor.”

Haar stage bij een theaterwerkplaats, waar uitbundigheid de norm is, heeft daar een rol in gespeeld. ,,Als ik in een kleurrijke outfit binnenkom, dan zeggen de cliënten er meteen iets leuks over. Ze worden er vrolijk van. Dat geeft wel een extra zetje om deze kleding vaker te dragen. Daarnaast, in een spijkerbroek word ik ook niet bepaald vrolijk.”

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Anna haalt veel steun uit haar twee hondjes. - Elyse van den Brink

PUZZELSTUKJES

Al eerder, tijdens de coronapandemie, maakte Anna flinke persoonlijke groei door. De puzzelstukjes vielen zogezegd op zijn plek. Omdat het traditionele schoolsysteem niet goed bij de leergierige jonge vrouw past vanwege autisme, adhd en een aantal aandoeningen (chronische verkoudheid, een hartafwijking en Prikkelbare Darm Syndroom) slaagde ze er niet in om haar vmbo-diploma te halen. 

Ik kon me ontwikkelen tot wie ik wilde zijn, in plaats van wie anderen wilden dat ik was.

Als middelbare scholier moest ze op zeer korte termijn een keuze maken tussen verdergaan op speciaal onderwijs of aan het mbo starten. Het werd dat laatste. ,,Er was eerst geen passend onderwijs voor me. Tijdens de lockdown kon het ineens wél vanuit huis. Dat leverde minder druk op. Ik kon weer ademen, ging een leuke opleiding doen en kreeg op den duur ook een fijn stageadres. Ik kon me ontwikkelen tot wie ik wilde zijn, in plaats van wie anderen wilden dat ik was.”

LHBTI’ER OP HET MBO

Tijdens dit interview in mei was Anna in de afrondende fase van haar mbo 2-opleiding zorg en welzijn aan het Dulon in Ede. Na de zomer wil ze daar starten met een vervolgopleiding maatschappelijke zorg. Maar als lhbti’er voelt ze zichzelf niet helemaal thuis op het mbo. 

,,Als ik een relatie met een vrouw krijg, is het een ander verhaal, maar ik ben in mijn klas niet open over mijn seksualiteit”, verklaart ze. ,,Ik heb gezien hoe tijdens Paarse Vrijdag informatieposters van de muur werden getrokken en armbandjes weg werden gegooid. En klasgenoten waar ik op zich goed mee omga, maken weleens grappen. Het kan eenzaam zijn, want je weet niet goed met welke mensen je het er wel over kan hebben.”

Toch doet ze voor de krant haar verhaal. ,,Ik gebruik de naam ‘Anna’, want daar voel ik me wat fijner bij, maar ik sta sterk genoeg in mijn schoenen en ik wil ook dat andere lhbti’ers - zeker die op het mbo - weten dat je identiteit gewoon een feit is. Het hoeft helemaal niet zo’n ding te zijn. Misschien dat mijn school dit ook wel leest en er dan iets verandert.”

KANSEN

In die zin ziet Anna vooral bij Paarse Vrijdag nog kansen liggen. ,,Dat het duidelijk wordt dat die dag niet alleen draait om een paar mensen in een paars shirtje, die dan ook nog eens raar aangekeken worden”, aldus de student. ,,De school krijgt vaak een speciaal Paarse Vrijdag-pakket, maar daar wordt niet écht iets mee gedaan, naar mijn mening. De armbandjes worden gewoon ergens neergelegd; ik zie het thema niet goed terugkomen in de lesstof.”

Misschien dat mijn school dit ook wel leest en er dan iets verandert.

En dat terwijl dat laatste volgens Anna zeker meerwaarde heeft op het mbo. ,,We hebben hier zoveel verschillende nationaliteiten, achtergronden en leeftijden rondlopen. Dan is de juiste informatie en representatie op zo’n dag belangrijk. Ik zou me er ook graag hard voor maken, maar ik ben niet de persoon om zelf iets op te zetten”, meent ze.

POSITIEVER

Over twee jaar is Anna hopelijk klaar met haar studie en daarna wil ze in de gehandicaptenzorg werkzaam blijven. De 19-jarige geeft aan dat ze niet alles kan voorzien vanwege de weerslag die haar autisme/adhd en aandoeningen hebben op haar energieniveau. 

,,Vroeger was ik weleens boos op mezelf omdat ik niet zoveel kan doen op een dag vergeleken met leeftijdsgenoten. Nu ik het meer heb geaccepteerd, kijk ik wat ik er alsnog van kan maken”, zegt ze. ,,Ik sta er positiever in, ook qua identiteit. Dat komt ook door mijn veilige en fijne thuissituatie. Daar ben ik dankbaar voor. Ik hoef mezelf niet te verbergen.”

Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Je vindt alle tot nu toe gepubliceerde artikelen van de lhbti-reeks van Ede Stad.nl in dit dossier.