Op zoek naar de ’Big Five’ van de Veluwe

EDE Je hoeft deze zomer niet naar Afrika, want de ‘Big Five’ is ook op de Veluwe te zien. Geen leeuwen of olifanten, maar wel edelherten, wilde zwijnen, reeën, runderen en pony’s. Het zijn de grootste en meest imposante dieren van de Veluwe. Sinds 2019 kunnen we nog een wild dier toevoegen: de wolf. Boswachter Peter Gehring en natuurfotograaf Rick Dekker gaan op zoek naar de wilde dieren in een mooie excursie door de Zuid-Veluwe.

,,Hoor je dat?” Aandachtig luisteren boswachter Peter Gehring van Natuurmonumenten en natuurfotograaf Rick Dekker naar de geluiden van de vogels op de Veluwe. Vogelaar Rick Dekker herkent meteen welke vogel het is. ,,Voor mij is het heel natuurlijk, het is alsof iemand een woord tegen je zegt. Je herkent het meteen.” Boswachter Gehring houdt regelmatig excursies op de Zuid-Veluwe, zoals een volle maan-wandeling, wild spotten of op zoek gaan naar de nachtzwaluw. Hij heeft het erg naar zijn zin en doet dit werk nu al tien jaar. ,,Nadat ik jarenlang in het onderwijs heb gezeten en met pensioen ben gegaan, wilde ik terugkeren naar mijn eerdere passie. Ik heb biologie gestudeerd en ben afgestudeerd op het gedrag van reeën. Ik vind het mooi om daar weer mee bezig te kunnen zijn.

WILDGEBIED

Vanaf de werkschuur loopt de boswachter zo het gebied in. ,,Er zijn in natuurgebied Planken Wambuis verschillende wandelroutes die je kunt kiezen”, legt Gehring uit. ,,Je hebt de gele wandelroute, dat is een lange en gevarieerde route van acht kilometer. Je wandelt langs heide, grasland en door bossen. Dan heb je de blauwe wandelroute, die is 3,5 kilometer en voert je over de Oud-Reemsterhei. Je hebt nog de groene route over de zandverstuiving Mosselse Zand in het noorden van het gebied. Daar kun je de wildsporen mooi zien. Er is ook nog een bruine route naar het uitkijkpunt Oud Reemst van één kilometer voor mensen die minder goed ter been zijn; deze start vanaf parkeerplaats Oud Reemst in Otterlo. Er is altijd een kans om wild te spotten, maar de beste kans om de dieren te zien is aan het begin en einde van de dag. De twee uur voor zonsondergang en na zonsopkomst heb je echt de grootste kans om de dieren te zien. Maar laatst zag ik ook opeens een roedel herten, zeven hindes, om elf uur ‘s ochtends. Soms moet je gewoon wat geluk hebben.”

SPEUREN

,,Zijn dit de sporen van een zwijn?” vraagt Dekker na een tijdje lopen over de blauwe route. De boswachter knikt bevestigend: ,,Daar lijkt het inderdaad op.” Verderop liggen allerlei kuilen, het werk van een wild zwijn. De boswachter legt uit: ,,Zwijnen hebben veel voedsel nodig, soms graven ze zelfs kuilen van een kleine meter diep. Vaak zijn ze op zoek naar larven van langpootmuggen en kevers.” Verderop zien de mannen onder andere sporen van reeën en runderen. Maar het lijkt erop dat het wild zich vandaag schuilhoudt. Het gedrag van de mensen in de natuur helpt ook niet altijd mee, vertelt de boswachter. ,,Ik was een keer met een man die met zijn vrouw in natuurgebied Planken Wambuis aan het wandelen was en vol trots vertelde dat die laatst in zijn eentje zoveel herten had gezien. Hij verbaasde zich erover dat het nu niet lukte.” Lachend: ,,Ik wist wel hoe dat kwam natuurlijk. Met meer mensen maak je meer geluid en de dieren reageren dan anders. Dan heb je dus minder kans om wild te zien.”

EEN WOLF?

Terwijl we de prachtige heidevelden passeren, tuurt Dekker nog eens door zijn verrekijker. Hij heeft weer een vogel gespot. Dekker kan er uren naar kijken, maar hoopt toch ook ander wild te zien. Hij kijkt naar de grond en ziet sporen die lijken op die van een hond. Of die van een wolf! ,,Een lang spoor in een rechte lijn van zo’n 100 meter van voetstappen zou kunnen wijzen op de aanwezigheid van een wolf”, aldus Gehring.

,,Ik heb er helaas nog nooit een in het echt gezien. Ik was wel een keer dichtbij. Ik zag twee reeën oversteken en dat gebeurde met zulke grote sprongen dat ze wel op de vlucht moesten zijn voor een wolf. Maar de wolf kwam er niet achteraan.”

De verhoudingen zijn veranderd sinds de komst van de wolf, aldus Gehring: ,,Eerst hadden de herten hier niets te duchten. Door het ontbreken van een natuurlijke vijand, konden zij onbelemmerd leven. Dat is nu wel veranderd. Het beheer van het gebied is sinds de komst van de wolf ook een stuk makkelijker geworden. Er is geen overschot aan herten meer. De natuur regelt het zelf.”

De dieren zijn kortgeleden nog op deze plek geweest. Gehring wijst naar de kale plekken op de bomen. ,,Ze hebben van de schors gegeten”, legt hij uit. Ook aan de struikjes is geknabbeld. Helaas laat het wild zich vandaag niet zien. ,,Een natuurliefhebber moet ook met teleurstelling om kunnen gaan”, zegt Dekker. ,,Dat maakt het spotten van de Big Five zo spannend. Soms heb je geluk. Soms valt het tegen.”

ZOMERACTIVITEITEN 

Op de eerste zondagen van augustus en september tussen 13.00 en 15.00 uur bij Parkeerplaats Oud Reemst in Otterlo: ‘Vraag het de boswachter’.

Dit artikel maakt deel uit van een serie verhalen in het Zomerpuzzelmagazine dat woensdag 10 juli verscheen bij Ede Stad en Bennekoms Nieuwsblad. De redactionele verhalen in dit magazine zijn gemaakt door studenten Journalistiek van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE).