Columnist Danielle Horneman over verdriet: ‘Rouw verandert het leven zonder geluid te maken’

EDE De afgelopen weken stierven er twee mensen in mijn omgeving. Iedereen gaat op zijn eigen manier om met verlies. Rouw verandert het leven zonder geluid te maken. Een lege stoel, een stem die je nog hoort terwijl de kamer stil is geworden. Tijd lijkt te vertragen, terwijl het oorverdovende verdriet voelt als een druppel die blijft vallen. Alsof het niet weet waar het kan landen. 

De dood brengt ons naar de rand van het menselijke bestaan. Niet alleen stopt het leven van degene die we verliezen. Voor wie achterblijft, verschuift er ook iets definitiefs. Het leven gaat door, maar niets wordt ooit weer zoals het was. Daarom is verlies en afscheid zoveel meer dan de persoon die werkelijk door die poort van de dood heen stapt. We verliezen ook een stuk van onszelf.

ALLEMAAL GELIJKWAARDIG

In het gemis staan we naast elkaar. Soms praten we zo hard over wat er na de dood komt, dat we vergeten dat niemand het echt weet. Niet de gelovige, niet de scepticus, niet de wetenschapper. De dood maakt ons allemaal gelijkwaardig, mens, kwetsbaar. Een plek waar we samenkomen en voelen dat we allemaal onderdeel zijn van iets dat groter is dan onze overtuigingen. 

Misschien is dat waarom juist het bericht over het nieuwe Troosthuis in Ede me raakte. Sterven is iets dat altijd door blijft gaan en de uitvaartbranche het eeuwige leven geeft. Daardoor kan het soms voelen als ‘lopendebandwerk’ en onpersoonlijk. 

Hoe mooi is het als er een plek is dat zoveel meer is dan een gebouw? Waar verdriet niet hoeft te worden uitgelegd. Waar geloof, ongeloof en twijfel naast elkaar aan dezelfde tafel kunnen zitten. Waar je niet hoeft te weten wat er na dit leven komt om samen stil te zijn. In het enige dat we zeker weten: dit moment. 

RUIMTE MAKEN

We hebben plekken nodig waar het gekwetter in ons hoofd even stil mag worden en we diep mogen zakken in voelen. Niet omdat ze antwoorden geven, maar omdat ze ruimte maken. Ruimte voor stilte, voor adem, voor alles wat verandert en voor dat wat onveranderlijk is. 

Misschien, heel misschien, kunnen we dan even voelen hoe dun de sluier tussen leven en dood werkelijk is. En blijkt dat juist het niet-weten de deur opent naar alles wat mogelijk is. 

Hopelijk helpt een plek als het Troosthuis ons om samen te oefenen in dat ene wat rouw van ons vraagt: aanwezig zijn. Hier, nu, bij onszelf en bij elkaar.

door Daniëlle Horneman

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.