Column burgemeester René Verhulst van Ede over mooi en lelijk

EDE Alles wat mooi is in Ede. Sommige plekken moet je niet bezoeken, maar ervaren. Ede is er zo één. Een gemeente die zich niet opdringt, niet schreeuwt om aandacht, maar die zich laat ontdekken als je bereid bent nét iets langzamer te lopen, even stil te staan en te luisteren naar wat er om je heen gebeurt.

Neem de heide. Niet alleen de glooiende, paarse tapijten op de Ginkelse Heide waar elk jaar de Airborne-parachutisten neerploffen in de geschiedenis. Maar ook de verstilde stukken, waar de wind fluistert tussen de struiken en je soms alleen het zachte geblaat van een schaap hoort, of het ritmische knarsen van wandelschoenen van iemand die, net als jij, even wil ontsnappen.

Alles wat lelijk is in Ede. Ede is prachtig, zeggen mensen dan. En dat is ook zo. Maar schoonheid bestaat bij de gratie van lelijkheid, en laat Ede nou óók daar zijn steentje aan bijdragen. Want eerlijk is eerlijk: wie met open ogen door de gemeente wandelt, ziet niet alleen heidepaars en bosgroen, maar ook een aantal plekken die met liefde – of gewoon met een bulldozer – opnieuw bedacht zouden mogen worden.

Neem het centrum van Ede. Je kunt veel zeggen over de winkelaanloop, maar vooral dat de route voelt alsof de architect ooit halverwege zijn schetsblok is kwijtgeraakt en het project daarna door een stagiair is afgemaakt. Pleinen die geen pleinen zijn, panden die zo weinig karakter hebben dat zelfs Google Street View ze vergeet scherp te stellen, en dan die harde, kille stenen die elke zonnestraal onmiddellijk terugkaatsen alsof ze het er persoonlijk niet mee eens zijn dat jij probeert te genieten.

DIKKE DUIM

Wat een dikke duim heeft de schrijver, zult u zeggen. Die is wel heel lenig en vaardig als het over mooi en lelijk gaat. U had het al begrepen, hoop ik. Bovenstaande teksten kostten mij 20 seconden. Ik schreef het niet zelf, ik vroeg het aan ChatGPT, een kosteloze AI tool, kunstmatige intelligentie. En u ziet hoe slim dit gaat, algemeenheden en heide en Airborne. Het is zo opgehaald en wat waar is, mag u zelf bepalen.

Zo verdwijnen er nu duizenden banen bij banken en verzekeraars en andere sectoren gaan nog wel volgen. Uw data zitten in de bestanden, AI kent u, weet wat u wil, kent uw problemen, gaat uw vragen beantwoorden en lost alles op.

Dat denken we nu, ik niet. Er ligt toch geen gevoel in die teksten, het zijn gemeenplaatsen. We schakelen de menselijke factor uit. AI is als middel onmisbaar, bijvoorbeeld in techniek en de gezondheidszorg. Ik hoop dat het in teksten en dienstverlening slechts een hulpmiddel blijft, anders is het niet mooi, maar lelijk.

door René Verhulst
burgemeester van Ede

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.