Column burgemeester René Verhulst van Ede: Kettingzaag

EDE Soms lees je wel eens een artikel waar je wel vijf columns uit kan halen. Dat is het geval bij een opiniestuk van Bas Heijne in NRC van 25 december jongstleden. De titel: ‘De verleiding van de kettingzaag.’ 

Heijne beschrijft de behoefte van mensen die zich willen onttrekken aan de overheid. Miljonairs met eilanden die een eigen gemeenschap creëren, waar niet altijd frisse dingen gebeuren, mensen die de belastingen grootscheeps ontduiken of gemeenschappen die een ‘nieuwe mens’ (!) nastreven. 

Argumenten zijn dat de overheid, de gevestigde orde, de elite et cetera niet deugt. Dat spreekt velen aan, kijk maar eens naar de digitaal aangejaagde woede op social media. Maar het is juist deze elite, zoals techbazen, die als motief heeft om zelf te domineren, mensen te gebruiken en geld te verdienen. Met de kettingzaag slopen zij de democratie en met technologie hebben zij macht over grondstoffen en beperk je de vrijheid van anderen door controle. 

Heijne refereert aan Brave New World, de roman van Huxley uit 1932. Ik las het ooit voor mijn Engelse lijst, denk ik en vond het een vreemd en eng boek. En dat is het ook, bij de personages ergens in de toekomst is alle individualiteit er door technologie en een drug uitgezaagd, er is geen vrijheid meer en toch heeft iedereen het materieel goed. Ondanks dat is er bij een paar personen een hunkering naar het mogen hebben van gevoelens. Voor de een is het boek een totalitaire nachtmerrie, voor de ander een beschrijving van een harmonieuze gemeenschap. En dat laatste is dan vooral gebaseerd op gentechnologie en IVF, die Huxley toen al voorspelde en inderdaad de mens geholpen heeft.

Leuke column bij het begin van een nieuw jaar zegt u waarschijnlijk. 

Maar niet echt. Ik blijf geloven in het goede van de mens, de eigen keuzes, het gezonde verstand, het doorprikken van schreeuwers, de behoefte aan een zekere maatschappelijke ordening, een overheid met verantwoordelijkheden die een vangnet is en blijft voor hen die ondersteuning nodig hebben. Ja, ook ik heb een kettingzaag. Die kocht ik zo’n vijftien jaar geleden uit een soort hebzucht, ik gaf toe aan de verleiding het ding te willen bedienen. Dat deed ik ook door takken in stukken te gaan zagen. Dat wel een meter of twee van een pas geschilderde schuur. Ik dacht dat dat genoeg was, toch zat er wat zaagsel op de planken. Je moet weten hoe je zo’n zaag moet hanteren.

De beste wensen voor 2026.

door René Verhulst
burgemeester van Ede

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.