Column burgemeester René Verhulst van Ede: De mens achter de bureaucratie

EDE In het land waar we zijn bestaan nog een aantal woorden uit de koloniale tijd die vast onderdeel zijn van de taal: tol, loket, kantor, stasiun, kondektur en permissie bijvoorbeeld. De VOC die in 1799 failliet ging had er een straf administratief systeem geschapen, dat trouwens nog een kleine eeuw bleef bestaan.

Indonesië, dat had u vast al geraden is een georganiseerd land. Alles gaat op tijd en afspraken worden nagekomen. Prijs is prijs, alleen op straat vraag je netjes of je mag afdingen en dat gaat dan om een euro, meer vaak niet. Waar betaal je nog 80 cent voor een rondrit door het centrum van Soerabaja. En wij verblijven in gewone hotels, reizen met openbaar vervoer en met de Grab, de Indonesische Uber. Niks eksekutif, zoals dat hier heet.

Die organisatie gaat wel gepaard met bonnetjes, handtekeningen, facturen uit matrix printers, stempels ook op je hand en polsbandjes, in dit geval voor een platform met uitzicht op zee. Het meest modern is de KAI, de spoorwegen. Stations zijn een klein Schiphol wat betreft boeking, paspoort en boarding.

Terug naar Nederland. Daar hebben instellingen waar je klant moet zijn, zoals banken en energiemaatschappijen jaren verkondigd te gaan bezuinigingen om de dienstverlening aan jou te verbeteren. Zoek eens contact met een eenvoudige vraag of verander eens iets. Toegegeven, er zijn grote verschillen, bij de een is het een paar muisklikken, bij de ander ben je een half uur bezig en nog geen resultaat. Een mens te spreken krijgen, ho maar. En als je die treft zit die thuis, wat duidelijk hoorbaar is op de achtergrond. Na eerst verwezen te zijn naar de website, krijg je dan zuchtend een reactie.

In Indonesië ben je er van. Het is jouw werk en taak. En niet alleen tegen de toerist, ook tegen elkaar. De conducteur stelt zich voor aan de schoonmaker in de trein. Een lokettist sluit zijn loket om je een automaat te wijzen, waar je je boekingsnummer moet ingeven (jawel, een station). In het schone restaurant waar je met z’n tweeën onder de 5 euro eet en drinkt komen ze twee keer vragen of je nog meer wil, na al mildere sambal gehaald te hebben. Je schaamt je bijna als je bedenkt hoe wij ons daar ooit gedragen hebben. Maar de orang Belanda (Nederlander) staat daar voor ‘goede huizen en wegen gebouwd, we gebruiken die nog steeds, de Japanners maakten alles kapot.’ Ik sluit af, want de koffiekar komt aanrollen in de trein.

door René Verhulst
burgemeester van Ede

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.