Columnist Daniëlle Horneman: ‘Voedsel is meer dan een product’

EDE Afgelopen week stond mijn buurvrouw voor de deur met een tas appels. Haar appelboom had haar dit jaar een flinke oogst bezorgd. Zelf heb ik niet zo’n hele grote tuin, maar ik probeer zo veel mogelijk vierkante meters als moestuintje te gebruiken. En ook ik had dit jaar flinke oogsten. Vele trossen druiven die zwaar aan hun ranken hingen. Rucola die maar bleef doorgroeien. Pompoenen groter dan ooit tevoren. Bergen tomaten. En zo kon een deel van mijn druiven en rucola naar de buurvrouw.

Geen geld, geen bonnetje, geen tussenkomst van een platform. Gewoon: jij hebt hiervan overvloed en ik daarvan. Laten we delen.

TERUG NAAR DE BASIS

Dat lijkt klein, maar terugkeren naar deze basis is van wezenlijk belang. Op grote schaal wordt voedsel steeds meer een kwestie van macht, geld en regelgeving. Op planten en zaden rusten patenten en eigendomsrechten. Landbouwgrond is interessant geworden voor grote investeerders en miljardairs.

Ondertussen worden Nederlandse boeren geconfronteerd met regels rond stikstof, natuur en milieu en worden boerenbedrijven onder druk gezet om te stoppen.

Hier in Ede is dat geen ‘ver van ons bed’-verhaal. We zijn omgeven door akkers, weilanden en boerderijen. Het is het landschap om ons heen. Toch wordt steeds vaker het beleid bepaald ver buiten het erf van de mensen die ons voedsel produceren. Iets waar wij allemaal afhankelijk van zijn geven we uit handen aan overheden, regelgeving, kapitaal en grote bedrijven die soms heel andere belangen hebben.

INGEMAAKTE OVERVLOED

Hoewel wij heel wat eten uit ons kleine tuintje, ook nog in de winter van de ingemaakte overvloed, ben ik zeker niet zelfvoorzienend. Maar ik geniet! Het is ongecompliceerd.

Een zaadje in de grond, er komt iets eetbaars uit. Soms zelfs enorm veel. En als het te veel is, dan deel je het. Voedsel is meer dan een product. Het is kennis. Seizoenen. Natuur. Grond. Werk. Vrijheid ook.

De afgelopen weken verdween steeds meer uit de tuin mijn keuken in. Er werd gekookt, gebakken, gegeten, ingemaakt en uitgedeeld. Ik kan het voedselsysteem niet veranderen. Maar ik wil er niet aan wennen dat de zeggenschap over voedsel steeds verder van ons vandaan komt te liggen.

Dit kleine stukje grond is van mij. Mijn tuin wordt langzaam leger. De dagen worden korter en de zomer trekt zich terug. Ik voel in deze periode even hoe het ook kan zijn. In mijn keuken staan potjes, op tafel liggen appels en bij de buren worden mijn druiven gegeten.

Daniëlle Horneman

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.