Omgaan met de dood: help …! Een uitvaart is in iedere cultuur weer anders

EDE Omgaan met de dood: help …! Zo voelt dat vaak, wanneer iemand overlijdt. Maar niet altijd en overal. Ik mocht laatst weer een Molukse begrafenis verzorgen. Daar totaal géén handelingsverlegenheid. In de hechte Molukse gemeenschap bestaan prachtige rituelen voor de dagen tussen overlijden en begrafenis. Ik word er gelukkig van zo’n familie te mogen helpen bij het organiseren van de uitvaart.

OPENSTELLEN

Elke cultuur en religie heeft zo haar eigen gewoonten en rituelen als er iemand is overleden. Ik vind het altijd een eer en een uitdaging om als uitvaartbegeleider aan te sluiten bij die gewoonten en tradities. Ook al ken ik een cultuur niet van binnenuit, ik stel me er graag voor open en zorg ervoor dat de uitvaart verloopt zoals past binnen de cultuur, maar ook binnen de Nederlandse regelgeving.

TOEWIJDING

Zo ook bij de uitvaart van de overleden Molukse mevrouw. Ik was onder de indruk van de betrokkenheid van de gemeenschap bij dit overlijden. Van de toewijding waarmee vrouwen, soms nog heel jonge vrouwen, volstrekt vanzelfsprekend de laatste verzorging van het lichaam op zich namen. 

Waar gerouwd wordt, vallen tranen. Maar bij deze familie mocht geen enkele traan vallen in de kist, die zo lang mogelijk openbleef. Elk gebruik heeft zijn reden. Soms weet een familie die, soms niet. Dan vragen de nabestaanden – tweede, soms derde generatie immigranten – mij de rituelen uit te leggen. De Molukse gemeenschap is vanouds een protestante gemeenschap. Bij veel uitvaarten vindt op de avond voor de begrafenis een traditionele troostdienst plaats, de malam penghiburan. Wie maar aanwezig kan zijn, is daar aanwezig om de familie te troosten. Er wordt tijdens de uitvaart rijkelijk gesprenkeld met eau de cologne en bloemblaadjes. Ook werd het graf hier door de gemeenschap zelf dichtgemaakt. Helaas mag dat niet op alle begraafplaatsen.

IN GESPREK

Ook als een familie wat meer seculier is geworden, blijven de rituelen belangrijk. Dan is het een mooie taak om met de nabestaanden in gesprek te gaan om een uitvaart te verzorgen die enerzijds past bij hoe zij zich voelen en hoe de overledene het had gewild en die anderzijds beantwoordt aan de betreffende cultuur. 

EXCURSIE OP VRIJDAGMIDDAG

Normaal organiseer ik elke eerste zaterdag van de maand een excursie, om mensen in de gelegenheid te stellen achter de schermen van een uitvaart te kijken. Dat doe ik ook begin mei, maar nu op vrijdagmiddag 3 mei om 16.00 uur. Die excursie staat in het teken van een andere cultuur. Wil je er meer over weten, bel me dan op 0318-250 888. Je zult je blik verruimen en de vaak prachtige betekenis ervaren achter de gebruiken in een andere cultuur. Meld je aan per e-mail of telefonisch. 

Heb jij andere vragen? Kom gerust eens langs. Iedere woensdagmorgen kun je zomaar bij mij binnenlopen van 9.00 tot 10.30 uur. De koffie staat klaar. Komt jou die dag niet uit, dan maken we een afspraak op een tijdstip dat jou wél past.

Dit artikel wordt u aangeboden door Mincke van Schuppen Uitvaartbegeleiding. Bezoekadres op afspraak: Zandstraat 59, kamer 023 Veenendaal, of ik kom bij u langs. Vast inloopmoment woensdag 9.00-10.30 uur zonder afspraak. Meer info: www.minckevanschuppen.nl, uitvaart@minckevanschuppen.nl of tel. 0318-250888 (24/7 bereikbaar).