Geeske Telgen: 'Grote verantwoording gemeente en ouderen in zorg'

LUNTEREN - Geeske Telgen Swarts staat voor het CDA op plaats 48 van de kandidatenlijst voor de verkiezingen van de Tweede Kamer op 12 september. Zij is al veertien jaren CDA gemeenteraadslid en nestor van de gemeenteraad in Ede. Bovendien is zij bestuurslid van de PCOB en heeft ze altijd veel belangstelling getoond voor de ontwikkelingen rondom de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) in relatie met het overheidsbeleid (terugtredende overheid, beroep op sociale structuren, marktwerking in de zorg). Gemeenten krijgen er steeds meer taken bij in de Wmo.

Waarom staat u kandidaat voor het CDA?

,,De oudere generatie is een belangrijke en grote groep. Zelf ben ik inmiddels ook een senior. Ouderen zijn niet alleen lastig en duur als zorgvragers, maar als mantelzorgers en vrijwilligers vooral ook het cement van de samenleving. Maar hoeveel kunnen we vragen van ouderen? En kunnen we hen daarvoor belonen? Hoe moet het verder met de Wmo? En met een betaalbare zorg? Dat zijn de onderwerpen waar ik me voor wil inzetten. Want samen met de ouderen kunnen we meer.''

Waarom moeten er hervormingen plaatsvinden in de zorg?

,,Nederland is een land met stelsels voor zorg, onderwijs en sociale zekerheid waar we trots op mogen zijn. Maar de kosten van die stelsels stijgen door allerlei omstandigheden als vergrijzing van de bevolking, langer leven en de medische wetenschap. Om die stelsels betaalbaar te houden, ontkomen we er niet aan om te hervormen. Dat is geen doel op zich, maar een middel om de bestaande stelsels betaalbaar te houden. De trend daarbij is meer zorg in de thuissituatie aanbieden.''

Wat betekent dat voor Ede?

,,De Wmo regelt dat mensen met een beperking de voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Het kan gaan om ouderen, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking of mensen met psychische problemen. De Wmo zorgt ervoor dat iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zoveel mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Te denken valt aan een voorziening als rolstoelen en hulp bij het huishouden. In de Wmo zitten veel aspecten (deelterreinen) die betrekking hebben op de doelgroep ouderen.''

,,Gemeenten voeren de Wmo uit. Die gaat uit van de begrippen compensatieprincipe en individuele toetsing. Dat betekent dat de gemeente naar de persoonlijke situatie kijkt en naar de mogelijkheden om zelf een voorziening te regelen en te bekostigen. Om de persoonlijke situatie te kunnen beoordelen mag de gemeente naar financiële draagkracht van mensen kijken. Straks komt er een aantal nieuwe grote taken bij: grote delen van de AWBZ -begeleiding en mogelijk ook persoonlijke verzorging. Jeugdzorg en de Wet werken naar Vermogen worden onder de Wmo gebracht. Bij de nieuwe taken gaat het vooral om kwetsbare tot zeer kwetsbare doelgroepen. De gemeente Ede moet dat gaan organiseren en regelen. Een hele grote klus voor de gemeente Ede. Maar Ede hoeft dat niet alleen te doen. Er zijn verschillende organisaties die meedenken in dit proces, zoals de Wmo raad.''

Wat vindt u van die veranderingen?

,,Burgers zullen straks meer zelf moeten doen en regelen. Er wordt meer uitgegaan van de eigen kracht en de verantwoordelijkheid van de burgers. Daar is niets mis mee als dat kan, maar de gemeente moet hier wel voldoende financiële middelen voor krijgen en de vraag is of gemeenten voldoende in staat zijn om dit goed te organiseren. Met heel veel ouderen gaat het gelukkig goed en zij zijn uitstekend in staat zichzelf te redden en andere mensen tijdelijk te ondersteunen met zorg en aandacht. Uitgangspunten als solidariteit en individuele verantwoordelijkheid zullen hierbij een grote rol moeten spelen. Ik kies voor een oplossing waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Extra aandacht door middel van beleid is nodig om late erkenning van kwetsbaarheid bij ouderen (eenzaamheid,dementie) te voorkomen. Maar ik wil ook wijzen op de kracht van ouderen. Veel van het vrijwilligerswerk en de mantelzorg komt voor rekening van ouderen die daarmee een niet te onderschatten bijdrage leveren aan de beperking van de kosten van welzijn en zorg. En tegelijk een bindmiddel in de samenleving vormen. Hervormingen mogen nooit een doel op zich zijn: ze zijn maar een middel. De hervormingen zullen verantwoord en stapsgewijs plaats moeten vinden, waarbij kwetsbare burgers altijd passende ondersteuning kan worden geboden.''

foto:

Geeske Telgen met haar kleinkinderen.