Ecoducten herstellen eenheid van natuur en landschap

EDE - Provincie Gelderland, ProRail en Rijkswaterstaat blikten met het seminar 'Natuurlijk Verbinden' donderdag 6 juni in Arnhem terug op de realisatie van de negen ecoducten. Het laatste ecoduct Zwaluwenberg is onlangs geopend. De ruim 150 aanwezigen bij het seminar zijn vertegenwoordigers van overheid, natuurorganisaties, Rijkswaterstaat, ProRail en andere betrokken partijen. Gedeputeerde van Dijk van Gelderland, hoofdingenieur-directeur J. Cuperus van Rijkswaterstaat Oost-Nederland en directeur ProRail, Regio Noordoost, J.A.H. Mulder openden het seminar vanochtend.

Tijdens de bijeenkomst was ook het moment gemarkeerd waarop het natuurbeleid - na herijking van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) - wordt bijgesteld. Ook het nieuwe natuurbeleid richt zich op het treffen van maatregelen aan de infrastructuur. Het resultaat is een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden. Door de aanleg van ecoducten worden natuurgebieden (onder meer de Veluwe) met de omliggende gebieden verbonden waardoor dieren zich vrijer kunnen verspreiden. Voor zowel het overleven van deze dieren als de rijkdom van de dier- en plantsoorten is dit nodig. Een rijk dier- en plantleven is een essentiële voorwaarde voor een gezonde en leefbare leefomgeving.

Veluwse ecoducten

In de periode 2009 - 2012 werden in samenwerking met provincie Gelderland, Rijkswaterstaat en ProRail negen ecoducten aangelegd. Dit is gebeurd onder de noemer 'Project Negen Ecoducten'. Zes van deze ecoducten zijn te vinden op de Veluwe, twee op de Utrechtse Heuvelrug en een op de Sallandse Heuvelrug. Het Project Negen Ecoducten komt voort uit het Meerjarenprogramma Ontsnippering. Dit is een landelijk initiatief van de ministeries van IenM en EZ met als doel het terugdringen van de versnippering bij bestaande rijks infrastructuur binnen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). De provincie Gelderland leidde de voorbereidingsfase van de zes Veluwse ecoducten, Rijkswaterstaat had het initiatief bij de bouw van de ecoducten en ProRail had de leiding in het contractmanagement.

Binnen twee jaar na oplevering van de ecoducten (in 2013 en 2014) wordt onderzocht of en door welke diersoorten de ecoducten worden gebruikt. Op die ecoducten die de Veluwe naar landbouwgebied ontsluiten, zijn bovendien camera's geplaatst om de bewegingen van grote hoefdieren, vooral edelherten, te kunnen volgen. Deze informatie is ook te gebruiken voor verdergaand wetenschappelijk onderzoek naar de uitwisseling tussen soorten in verschillende gebieden.

Verbondenheid

Door de aanleg van de ecoducten wordt de eenheid van het landschap hersteld. Vanaf de Veluwe tot de Rijn en de IJssel zijn gebieden voor het eerst sinds vijftig á zestig jaar weer met elkaar verbonden. Deze verbondenheid maakt een einde aan de versnippering in het landschap ontstaan door het bouwen van dorpen, steden en aanleggen van (spoor)wegen die gebieden doorsnijden. Daarom heeft de overheid geld beschikbaar gesteld om in heel Nederland natuurgebieden weer met elkaar te verbinden. Dat gebeurt in het landelijk Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO). De negen ecoducten zijn van belang in het tot stand brengen van de EHS.

In principe kunnen alle dieren nu de ecoducten gebruiken, met uitzondering van die ecoducten die de Veluwe ontsluiten naar landbouwgebied, waar geen wilde zwijnen worden toegelaten. Naast reeën en edelherten zullen dus ook de kleinere diersoorten, zoals torren, hagedissen, eekhoorns, dassen et cetera. gebieden aan de overkant van een ecoduct kunnen verkennen. Bovendien verspreidt de flora zich gemakkelijker via de ecoducten.

Samenwerking

De bouw van de ecoducten kwam tot stand door samenwerking met aangrenzende grondeigenaren/terrein beherende organisaties: Natuurmonumenten, het Nationale Park De Hoge Veluwe, Staatsbosbeheer, Het Geldersch Landschap, Kroondomein Het Loo, het Utrechts landschap, het Goois Natuurreservaat, de gemeente Nunspeet en Landgoed Middachten.

De negen gerealiseerde ecoducten zijn: Hulshorst (A28 Harderwijk en spoorlijn Zwolle - Amersfoort), Hoog Buurlo (A1 Apeldoorn), Tolhuis (A50 Hattem), Oud Reemst (foto) (N310 Otterlo), Jac P Thijsse (A12 Wolfheze), Middachten (A348 De Steeg), Nijverdal (N35 en spoorlijn Zwolle - Wierden), Sterrenberg (A28) en Zwaluwenberg (A27 en spoorlijn Utrecht - Hilversum).